Tadeusz Przypkowski ››› X Kongres Historii Nauki, Pary 1962

Gnomonika Jana Heweliusza

21 sierpnia 2013, godz. 18:33
 
Jan Heweliusz (1611-1687), wielki astronom z Gda雟ka, podobnie jak Kopernik nie pozostawi po sobie 瘸dnej publikacji dotycz帷ej zagadnie gnomoniki teoretycznej. Niemniej jednak w 篡ciowej spu軼i幡ie po tych dw鏂h astronomach znajdujemy wiele dowod闚 na to, 瞠 obaj byli doskonale zaznajomieni z zasadami nauki o zegarach s這necznych i co wi璚ej wykorzystywali j w praktyce konstruuj帷 instrumenty naukowe niejednokrotnie przydatne w prowadzonych przez nich badaniach astronomicznych. Ponadto tak Heweliusz jak i Kopernik wprowadzali innowacyjne rozwi您ania w wytwarzanych przez siebie instrumentach gnomonicznych.
Karta tytu這wa z ksi捫ki Athanazego Kirchera Primitiae Gnomonicae Catopricae z rycin wykonan przez HeweliuszaNajstarszym znanym gnomonicznym dzie貫m Heweliusza jest rycina zamieszczona na karcie tytu這wej ksi璕i Athanazego Kirchera Primitiae Gnomonicae Catopricae (Awinion 1635 r.) Przedstawia ona najbogatszy znany dzi przyk豉d schematu refleksyjnego zegara s這necznego, kt鏎y powsta przed publikacj s造nnego dzie豉 Emanuella Maignana wydanego w Rzymie w 1646 r., a wykorzystanego w gnomonice po raz pierwszy przez Kopernika. Schemat ten dowodzi doskona貫j znajomo軼i przez Heweliusza zasad teoretycznej i praktycznej gnomoniki. Nie jest zaskoczeniem w 鈍ietle faktu, 瞠 jego pierwszym nauczycielem w Gda雟ku by Piotr Crueger, znany z wielu realizacji zegar闚 s這necznych. W li軼ie do Stanis豉wa Lubienieckiego (Theatrum Cometicum, Amsterdam 1668, str. 755) Kircher wspomina o rycinie wykonanej przez Heweliusza.
liczba wizyt: 2046 | ocena: 5,00 (g這s闚: 1) | komentarze: 1
Darek Oczki ››› S這necznikowa turystyka

Wycieczka na Costa Brava z finiszem w Barcelonie

12 sierpnia 2013, godz. 15:17
 
Sa Tuna - jedna z najbardziej uroczych zatoczek ukrytych w鈔鏚 skalistego wybrze瘸Przed rokiem pisali鄉y o kilkudniowej wizycie w Barcelonie i zdobytych wtedy kilkunastu zegarach s這necznych. Stolica Katalonii spodoba豉 nam si tak bardzo, 瞠 postanowili鄉y przyjrze si jej okolicom nieco bli瞠j. W przygotowaniu wyjazdu z pomoc przysz這 nam katalo雟kie stowarzyszenie mi這郾ik闚 zegar闚 s這necznych (Societat Catalana de Gnomonica, czyt. "henomonika"), na kt鏎ego stronie internetowej zamieszczono wyszukiwark zegar闚 ze wskazanej okolicy. Stowarzyszenie to dzia豉 niezwykle pr篹nie, o czym 鈍iadcz kolejne konferencje, zloty i zegarowe imprezy, jak cho熲y ods這ni璚ie dw鏂h nowych zegar闚 w wiosce St. Feliu de Codines przy okazji festiwalu zegar闚. Ca豉 Katalonia mo瞠 pochwali si ponad dwoma tysi帷ami s這necznik闚 (w sierpniu 2013 jest ich 2282) – ich mapa zapiera dech w piersiach – zatem w naturalny spos鏏 zdecydowali鄉y si eksploracj tej w豉郾ie wsp鏊noty autonomicznej (tak w Hiszpanii okre郵ane s tamtejsze wojew鏚ztwa).
liczba wizyt: 2005 | ocena: brak | komentarze: brak
Darek Oczki ››› Festiwal Nauki i Sztuki – 19-23 kwietnia 2013

Toru雟kie imprezy dla mi這郾ik闚 zegar闚 s這necznych

21 maja 2013, godz. 11:13
 
Program Festiwalu Nauki i SztukiPo raz pierwszy Gnomonika bra豉 udzia w organizacji tego rodzaju przedsi瞝zi璚ia. Do Festiwalu zg這sili鄉y a trzy s這necznikowe imprezy: wyk豉d o historii gnomoniki, warsztaty czytania czasu na zegarze s這necznym oraz wystaw fotograficzn prezentuj帷 spektrum rodzaj闚 s這necznik闚 oraz ich pi瘯no. Wszystko zatem pod has貫m wsp馧pracy nauki ze sztuk.
liczba wizyt: 3027 | ocena: 4,00 (g這s闚: 1) | komentarze: 4
Krzysztof Przegi皻ka ››› S這necznikowe imprezy

Gnomonika na Toru雟kim Festiwalu Nauki i Sztuki

9 kwietnia 2013, godz. 10:07
 
160 imprez przewiduje program XIII Toru雟kiego Festiwalu Nauki i Sztuki (www.festiwal.torun.pl), kt鏎y odb璠zie si w dniach 19-23 kwietnia w Toruniu.
Wasz uwag pragniemy zwr鏂i zw豉szcza na trzy imprezy, zwi您ane z zegarami s這necznymi:
Tadeusz Przypkowski ››› Przegl康 Geofizyczny, 1/1958

Deklinacja magnetyczna Warszawy z roku 1737 i problem wiarygodno軼i przekaz闚 deklinacji magnetycznej z zabytkowych zegar闚 s這necznych

17 marca 2013, godz. 01:00
 
Rys. 1. Kompas magnetyczny francuskiego zegara s這necznego z prze這mu XVI i XVII wieku1. 奸ady samodzielnych bada i obserwacji naukowych w dziedzinie astronomii i geofizyki na terenie Warszawy spotykamy dopiero w pierwszej po這wie XVII wieku. Maj one jeszcze charakter sporadyczny i sw鎩 rozw鎩 zawdzi璚zaj w pierwszym rz璠zie pot璠ze dworu W豉dys豉wa IV, 軼i庵aj帷ego do stolicy Polski ludzi tak瞠 o zainteresowaniach naukowych z dyscyplin nauk geofizycznych.
Tadeusz Przypkowski ››› Urania 8, sierpie 1954

Zabytkowe zegary s這neczne w Polsce, wykonane technik sgraffito

8 marca 2013, godz. 22:09
 
Ok豉dka Uranii ze zdj璚iem ratusza w Bieczu. Fot. Tadeusz PrzypkowskiSgraffito to najszlachetniejsza z artystycznych technik dekoracji 軼ian budowli – naturalnie poza freskiem, kt鏎y tylko w wyj徠kowych klimatycznych warunkach mo瞠 by u篡ty dla dekoracji zewn皻rznych mur闚 [1]. Szlachetna ta technika wymaga podobnie pewnej artystycznie r瘯i jak fresk na mokrym r闚nie tynku malowany. Dlatego te szczytowy jej rozkwit przypada na artystycznie tak bujn epok Odrodzenia, po czym wypieraj j mniej szlachetne lecz 豉twiejsze w wykonaniu sposoby zdobienia 軼ian.
liczba wizyt: 2482 | ocena: 4,00 (g這s闚: 1) | komentarze: 4
Darek Oczki ››› Trzecia ods這na naszej kalendarzowej serii

Kalendarz 2013 – Zegary s這neczne Tadeusza Przypkowskiego

13 grudnia 2012, godz. 22:27
 
Ok豉dka tegorocznego kalendarza10 pa寮ziernika 2012 w dawnym Kr鏊ewskim Obserwatorium Astronomicznym w Greenwich w Londynie mia豉 miejsce ceremonia ods這ni璚ia wyj徠kowego zegara s這necznego. Oryginalnie zaprojektowa go w 1968 roku Polak, Tadeusz Przypkowski (1905-1977) z J璠rzejowa, mekki wsp馧czesnej polskiej gnomoniki, czyli sztuki budowania s這necznych czasomierzy. Niestety zegar wykonano wtedy z drewna, tote nie przetrwa on pr鏏y czasu.
liczba wizyt: 1482 | ocena: 5,00 (g這s闚: 1) | komentarze: 2
Tadeusz Przypkowski ››› Naoko這 鈍iata nr 27/1926

Z zabytk闚 gnomonicznych

26 listopada 2012, godz. 00:59
 
Przeci皻ny typ poziomego zegara s這necznego (fot. Tadeusz Przypkowski)S nauki jak na przyk豉d astrologia, alchemia, kt鏎e mo積a nazwa zamar造mi, mimo to og馧 zna je przynajmniej z nazwy: gnomonika [1] za, czyli nauka o zegarach s這necznych mimo i nie ca趾iem wymar豉 nawet z nazwy, jest obc w czasach obecnych. Nic dziwnego – zegar spr篹ynowy, przeszed連zy rozmaite udoskonalenia, wypar bezpowrotnie s這neczny z og鏊nego u篡tku; s逝篡 on teraz prawie wy陰cznie do cel闚 dekoracyjnych. Dlatego te znamy przewa積ie zegary s這neczne pionowe na 軼ianach pa豉c闚 czy zamk闚 lub te poziome na p造tach kamiennych czy metalowych, spoczywaj帷ych na podstawach w parkach i ogrodach, w ka盥ym razie s to zegary nieprzeno郾e, obliczone na dan szeroko嗆 geograficzn. O istnieniu ma造ch kieszonkowych zegark闚 s這necznych, kt鏎e mo積a spotka tylko w muzeach, wie stosunkowo mniejsza ilo嗆, ludzi. A jednak zegary s這neczne przetrwa造 jeszcze przez par wiek闚 po wynalezieniu spr篹ynowych i by造 u篡wane do regulowania tych ostatnich; gnomonika za by豉 jednym z przedmiot闚 wyk豉danych w szko豉ch.
liczba wizyt: 5334 | ocena: 3,00 (g這s闚: 1) | komentarze: 5
Darek Oczki ››› Pierwsze spotkanie u篡tkownik闚 Forum

Zlot mi這郾ik闚 s這necznego pomiaru czasu

14 listopada 2012, godz. 00:31
 
Nasza ma豉 ekipa pod najpi瘯niejszym s這necznikiem WarszawyNasz serwis Gnomonika.pl powoli zaczyna wydawa plony: w Polsce z wolna pojawia si coraz wi璚ej os鏏 zainteresowanych zegarami s這necznymi, a spo貫czno嗆 mi這郾ik闚 s這necznego czasu zaczyna zakre郵a coraz szersze kr璕i. Oczywi軼ie nie ma jeszcze miejsca na rozmowy o formalizacji stowarzyszenia, gdy stawiamy dopiero pierwsze kroki. To w豉郾ie ten lu幡y charakter naszych znajomo軼i jest motorem dla nieskr瘼owanej komunikacji. Postanowili鄉y si spotka. Z przyczyn obiektywnych pad這 na Warszaw, za jako najlepszy termin wybrali鄉y demokratycznie drugi weekend pa寮ziernika. Nie oby這 si na pocz徠ku bez ma貫go zgrzytu organizacyjnego, ale to jako organizator bior na sw鎩 kark. To by這 pierwsze spotkanie i jednocze郾ie pierwsze tego rodzaju do鈍iadczenia, zatem na pewno we幟iemy je pod uwag przy kolejnych tego typu imprezach.
liczba wizyt: 1768 | ocena: 4,75 (g這s闚: 4) | komentarze: 13
Darek Oczki ››› Wa積e wydarzenie dla polskiej kultury

Polski zegar s這neczny w Greenwich

21 pa寮ziernika 2012, godz. 22:37
Aktualizacja: 21 listopada 2012, godz. 16:17
Napis na tarczy: Zegar ten jest rekonstrukcj orygina逝 zaprojektowanego przez dr Tadeusza Przypkowskiego (1968)Nasi starsi koledzy z British Sundial Society przygotowali dla nas wszystkich – a mam tu na my郵i zar闚no mi這郾ik闚 zegar闚 s這necznych, pasjonat闚 historii nauki, jak i propagator闚 polskiej kultury – nie byle jak niespodziank. Zaledwie kilka dni temu (10.10.2012) w Greenwich odby豉 si ceremonia ods這ni璚ia rekonstrukcji zegara s這necznego zaprojektowanego w latach 60. przez Tadeusza Przypkowskiego z J璠rzejowa. W imprezie wzi窸o udzia troje przedstawicieli naszego kraju specjalnie na t okazj zaproszonych przez Royal Museums Greenwich.
liczba wizyt: 3045 | ocena: 4,67 (g這s闚: 3) | komentarze: 3
Archiwum artyku堯w ››› 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10