Zofia Gansiniec ››› Filomata nr 249, czerwiec 1971

Zegary podr騜ne

21 wrze郾ia 2012, godz. 16:12
 
W okresie hellenistycznym, w dobie rozkwitu nauk matematycznych i astronomicznych, uczeni opracowali r騜nego rodzaju konstrukcje zegar闚 s這necznych i zegar闚 wodnych, kt鏎e w miejscach publicznych, na placach i w budowlach wskazywa造 dok豉dnie czas. "Item ex his generibus viatoria pensilia uti fierent, plures scripta reliquerunt. Ex quorum libris, si qui velit, subiectiones inrenire poterit, dummodo sciat analemmatos descriptiones". ("Wielu z nich pozostawi這 opisy, w jaki spos鏏 mo積a by z takich zegar闚 sporz康zi podr騜ne zegary do zawieszenia. Je郵i wi璚 kto chce, mo瞠 opieraj帷 si na ich pismach znale潭 wskaz闚ki, byleby tylko umia wykre郵i analemmat". Witruwiusz: O architekturze, przek豉d K. Kumanieckiego, 1956, s. 149).
Ok豉dka czerwcowego numeru Filomaty z 1971 rokuWitruwiusz (IX 8, 1) wynalazek zegar闚 podr騜nych (viatoria pensilia) przypisuje greckim matematykom i astronomom Parmenionowi, Andriasowi i Theodosiosowi z Tripolis w Lidii. Daremnie jednak szukamy wskaz闚ek dla konstrukcji zegara podr騜nego w zachowanych pismach astronomicznych Theodosiosa. Zasady ich konstrukcji i analemma pozwalaj pozna oryginalne zegary podr騜ne staro篡tne, jakie posiadamy. S to g堯wnie zegary rzymskie pochodz帷e z pierwszych wiek闚 naszej ery, z okresu kiedy Rzym by imperium 鈍iatowym. Znamy te jeden zegar podr騜ny grecki z Samos, niedawno opublikowany.
liczba wizyt: 2479 | ocena: 4,00 (g這s闚: 1) | komentarze: 1
Feliks Przypkowski ››› Urania 10-12 (81-83), pa寮ziernik-grudzie 1948

Rys historyczny gnomoniki – nauki o budowie zegar闚 s這necznych

20 sierpnia 2012, godz. 18:33
 
Zegar s這neczny staro篡tnych Grek闚 zwany scaphe, w Muzeum Miejskim w Palermo. (Fot. dr T. Przypkowski)Podajemy rys historii gnomoniki pi鏎a dr F. Przypkowskiego w J璠rzejowie, wybitnego znawcy tej dziedziny astronomii, w豉軼iciela jednego z najbogatszych muze闚 zegar闚 s這necznych w Europie. (Urania – Red.)
Najs造nniejszy kamienny kr庵 鈍iata – Stonehenge na Wyspach BrytyjskichJu cz這wiek pierwotny z okresu neolitycznego, ustawiaj帷 w rz璠y nieobrobione wielkie g豉zy, kierowa je ku wschodowi i zachodowi s這鎍a w czasie przesile lub por闚na dnia z noc, a nawet ustawia je na linii po逝dniowej. By造 to tak zwane menhiry. Egipcjanie buduj帷 piramidy 軼iany ich stawiali pod逝g stron 鈍iata, a dla okre郵enia chwili po逝dnia i oznaczenia linii po逝dniowej u篡wali pionu, rzucaj帷ego cie na r闚n powierzchni, co by這 ju zacz徠kiem zegara s這necznego. S造nne egipskie obeliski, umieszczane przed 鈍i徠yniami, s pozosta這軼iami po tego rodzaju urz康zeniach dla oznaczania chwili po逝dnia. Biblia w kilku miejscach wspomina o zegarze s這necznym kr鏊a Judy Achaza (VIII wiek przed Chrystusem).
liczba wizyt: 5078 | ocena: 5,00 (g這s闚: 1) | komentarze: brak
Tadeusz Przypkowski ››› Tygodnik Stolica 4 (115), 23 stycznia 1949 r.

Zapomniany zegar s這neczny

8 sierpnia 2012, godz. 12:41
 
Tarcza zegara s這necznego umieszczonego przy Instytucie G逝choniemych na Placu 3 Krzy篡 w Warszawie. Fot. T. PrzypkowskiPrezentujemy tekst artyku逝 z wydawanego po wojnie tygodnika Stolica w oryginalnym brzmieniu, st康 te obecno嗆 nieco ju archaicznych form gramatycznych.
Podstawa Sfery armillarnej jako zegara s這necznego, umieszczonego przy Instytucie G逝choniemych na Placu 3 Krzy篡. Fot. T. PrzypkowskiW centrum miasta, bo przy placu Trzech Krzy篡 znajduje si zapomniany zegar s這neczny. W豉軼iwie by造 to dwa zegary, lecz tylko jeden si zachowa i to w postaci mocno uszkodzonej. Sta造 one na dziedzi鎍zyku Instytutu G逝choniemych umieszczone bezpo鈔ednio i w spos鏏 nawet przykry wprost na zbrojach kamiennych, b璠帷ych pozosta這軼iami po 逝ku tryumfalnym wzniesionym na placu Trzech Krzy篡 w r. 1809.
liczba wizyt: 2058 | ocena: brak | komentarze: brak
Darek Oczki ››› S這necznikowa turystyka

Inauguracja sezonu poszukiwa s這necznego czasu

19 czerwca 2012, godz. 19:12
 
Malownicze wn皻rze jednego z mazurskich ko軼io堯w - na 軼ianie niemal ka盥ej 鈍i徠yni umieszczono zegar s這necznyZnowu aura uraczy豉 nas s這neczn pogod, a czeg騜 wi璚ej amator s這necznikowych 這w闚 potrzebuje do spakowania si i wyruszenia w tras? Oczywi軼ie kilku dni wolnego. A skoro weekend by d逝gi, to ruszyli鄉y w drog – tym razem na Warmi i Mazury, do krainy jezior, las闚 i... bocian闚.
liczba wizyt: 2607 | ocena: 5,00 (g這s闚: 1) | komentarze: 2
Tadeusz Przypkowski ››› Tygodnik Stolica 8 (67), 22 lutego 1948 r.

Zegary s這neczne Stolicy

27 maja 2012, godz. 19:43
 
Zegar s這neczny na ko軼iele na Bielanach
Maurycy Maeterlinck – Inteligencja kwiat闚:
Co do czasu – to nie ufam i nie wierz, jak tylko wielkim podzia這m 鈍iat豉, kt鏎e s這鎍e mi wyznacza ciep造m cieniem jednego ze swych promieni na zegarze s這necznym, zwi您anym z mechanizmem wszech鈍iata, a nie z martw i nic o czasie nie wiedz帷 spr篹yn zegara mechanicznego...
liczba wizyt: 2463 | ocena: 5,00 (g這s闚: 1) | komentarze: brak
Darek Oczki ››› S這necznikowa turystyka

Zegary s這neczne w mie軼ie Gaudiego

2 maja 2012, godz. 18:39
 
Panorama Barcelona od strony pa豉cu - na pierwszym planie 酥iewaj帷a fontanna, a dalej dawna arena walk byk闚 (dzi ju na szcz窷cie zakazanych)Katalonia po這穎na jest w p馧nocno-wschodniej cz窷ci p馧wyspu Iberyjskiego. Jest to jedna z krain Hiszpanii, a jej stolica znajduje si w le膨cej nad Morzem 字鏚ziemnym Barcelonie. Pomimo oczywistego zwi您ku z Hiszpani, mieszka鎍y Katalonii posiadaj niezwykle siln 鈍iadomo嗆 swojej odr瑿no軼i i najch皻niej widzieliby j jako niezale積e pa雟two. R闚nolegle z administracj og鏊n istniej tu urz璠y czysto katalo雟kie, a wszystkie informacje w miejscach publicznych podawane s w dw鏂h j瞛ykach – hiszpa雟kim i katalo雟kim.
liczba wizyt: 3245 | ocena: 4,00 (g這s闚: 1) | komentarze: 16
Iwona Pieczykolan ››› Prywatne 郵edzwo i jego owoce

O zamojskich zegarach

5 kwietnia 2012, godz. 09:51
Aktualizacja: 13 kwietnia 2012, godz. 22:47
S這necznik z prywatnych zbior闚 autorki.Od d逝窺zego czasu przygl康am si powstawaniu Gnomoniki i z nieustaj帷ym zachwytem podziwiam zaci璚ie Autor闚. Interesuj si zegarami s這necznymi od kilkunastu lat, ale jest to pasja do嗆 powierzchowna i raczej dora幡a – podczas woja篡 rozgl康am si po 軼ianach i placach w nadziei, 瞠 zobacz kolejny gnomon. Najlepszym dowodem na okazjonalno嗆 moich uczu wzgl璠em s這necznik闚 niech b璠zie historia obw帷hiwania w豉snego podw鏎ka.
liczba wizyt: 2410 | ocena: 4,00 (g這s闚: 5) | komentarze: 6
Tadeusz Przypkowski ››› Kuryer Literacko-Naukowy Nr 41 z 14 pa寮ziernika 1929 r.

Nowy zegar s這neczny na ko軼iele N. P. Marji w Krakowie

18 lutego 2012, godz. 18:06
 
Zrekonstruomany zegar s這neczny przez dra Tadeusza Przypkowskiego, a umieszczony, na po逝dniowej 軼ianie ko軼io豉 N. P. Marji w Krakowie - fot. ilustruj帷a artyku z KuryeraTekst artyku逝 pochodzi z wydawanego przed wojn Kuryera Literacko-Naukowego. Prezentujemy go w oryginalnej postaci, w jakiej zosta wydrukowany w 1929 roku. Niech nie dziwi zatem archaiczne formy gramatyczne oraz nieu篡wane ju dzi s這wnictwo.
Zastosowanie zegara s這necznego. – 奸ady zegara s這necznego na ko軼iele N. P. Marji w Krakowie. – Czas s這neczny a czas 鈔edni. – Odczytywanie czasu i znak闚 zodjaka na zegarze s這necznym. – Autor zegara s這necznego ko軼io豉 Marjackiego.
liczba wizyt: 2206 | ocena: 5,00 (g這s闚: 3) | komentarze: brak
Sara Schechner ››› Materialna kultura astronomii w 篡ciu codziennym

Zegary s這neczne, nauka i przemiany spo貫czne (cz. 3)

28 grudnia 2011, godz. 14:59
 
Ryc. 22. Kompendium astronomiczne, V.C., (Londyn), 1557. Planetarium Adlera i Muzeum Astronomii, M-363Zegary s這neczne i kultura konsumencka
Potrzeba zarz康zania wydarzeniami w 篡ciu spowodowa豉 ogromny wzrost produkcji zegar闚 s這necznych, ich znaczenia dla wszystkich warstw spo貫cznych, a tak瞠 ich precyzji. [56] Wczesnym tw鏎com potrzeba s這necznych czasomierzy wydawa豉 si tak dalece oczywista, 瞠 nie wymaga豉 瘸dnych dodatkowych komentarzy. Philippe de la Hire napisa w 1698 roku:
liczba wizyt: 3221 | ocena: 5,00 (g這s闚: 2) | komentarze: 2
Darek Oczki ››› The Most Beautiful Sundials of the French Alps

Kalendarz z zegarami s這necznymi na rok 2012

20 grudnia 2011, godz. 21:57
 
Ok豉dka Kalendarza 2012 - The Most Beautiful Sundials of the French AlpsPod捫aj帷 za pomys貫m z zesz貫go roku, postanowili鄉y przygotowa kolejny kalendarz ilustrowany zdj璚iami zegar闚 s這necznych. W poprzedniej edycji zaprezentowali鄉y subiektywn selekcj najciekawszych s這necznik闚 naszego kraju, natomiast tematem przewodnim kalendarza na rok 2012 s najpi瘯niejsze zegary francuskich Alp.
liczba wizyt: 2689 | ocena: 5,00 (g這s闚: 3) | komentarze: 2
Archiwum artyku堯w ››› 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10