Darek Oczki ››› Ogr鏚 Saski w Warszawie

Kompas s這neczny Antoniego Magiera – nowe fakty

12 stycznia 2017, godz. 18:46
 
Przegl康aj帷 niedawno zasoby Archiwum Miejskiego w Warszawie natrafi貫m na zbi鏎 dokument闚 rodziny Koroty雟kich, w sk豉d kt鏎ego wchodzi豉 teczka opisana jako "Zegary s這neczne Warszawy" [1]. Nie trudno domy郵i si, 瞠 wzbudzi豉 ona moje ogromne zainteresowanie. Ca造 materia zosta przeniesiony na mikrofilmy i w takiej w豉郾ie formie musia貫m je przegl康a. W teczce (datowanej na okres 1866-1927) znajduje si kilka wycink闚 z prasy oraz wykonane r璚znie notatki. Moje najwi瘯sze zainteresowanie wzbudzi artyku z niewiadomego czasopisma, zawieraj帷y rycin, na kt鏎ej widnieje projekt zegara s這necznego dla Ogrodu Saskiego w Warszawie.
Antoni Szeliga Magier – warszawski meteorolog i fizykDzi瘯i dalszym poszukiwaniom uda這 mi si dotrze do tytu逝 gazety oraz jej daty wydania i konkretnego numeru: to Tygodnik Illustrowany nr 41 z pa寮ziernika 1918 roku, strona 460 [2], a autorem opisu zegara by Jan Kwietniewski. Znany wszystkim Warszawiakom meteorolog i fizyk, Antoni Szeliga Magier, zmar造 w 1837, w pierwszym punkcie swego testamentu zapisa: "Dla urz璠u municypalnego miasta Warszawy na wystawienie kompasu w miejscu przyst瘼nem dla publiczno軼i z逍. 1000". Miasto chcia這 upami皻ni Magiera, tote postanowiono w rok po odej軼iu tego wielkiego m篹a wykona ostatni jego wol.
liczba wizyt: 219 | ocena: 5,00 (g這s闚: 1) | komentarze: 1
Emil Voellnagel ››› Przegl康 Techniczny nr 13-14, 3 kwietnia 1917

Zegary s這neczne nowoczesne (cz. 2)

5 grudnia 2015, godz. 22:07
 
Nicea - zegar sloneczny z kalendarzem i analemm na linii godziny 12.00 oraz wykresem r闚nania czasu (poni瞠j)Przejd幟y teraz do interesuj帷ych nas pyta o dok豉dno軼i zegar闚 s這necznych, kt鏎a mierzy si wielko軼i b喚d闚 ich wskaza. Poza b喚dami, zawartymi w podziale oraz pope軟ionymi przy odczycie, kt鏎e w naturalnej swej wielko軼i wchodz do wskaza, mog w ka盥ym zegarze pozostawa pewne b喚dy w ustawieniu tarczy i strza趾i. A wi璚, nie licz帷 stosunkowo 豉twiejszych do unikni璚ia b喚d闚, mog zachodzi: w zegarze pionowym – b陰d w azymucie tarczy, to jest niezgodno嗆 k徠a, przyj皻ego do kre郵enia jej, z rzeczywistym, i b陰d w po這瞠niu strza趾i, b康 wzgl璠em p豉szczyzny po逝dnika (b陰d azymutalny), b康 wzgl璠em szeroko軼i geograficznej (b陰d w pochyleniu); w zegarze poziomym – b陰d w orientacji ca貫go zegara wzgl璠em po逝dnika i w pochyleniu strza趾i; wreszcie w zegarze r闚nikowym – b陰d w orientacji i pochyleniu ca貫go zegara.
liczba wizyt: 798 | ocena: brak | komentarze: brak
Emil Voellnagel ››› Przegl康 Techniczny nr 9-12, 20 marca 1917

Zegary s這neczne nowoczesne (cz. 1)

20 listopada 2015, godz. 22:15
Aktualizacja: 6 grudnia 2015, godz. 00:41
Zegar r闚nikowy przeno郾y dra Maurera z Hamburga, zbudowany dla stacji meteorologicznych w niemieckiej Afryce WschodniejZegary s這neczne, ongi tak popularne, nie odgrywaj dzi w naszym 篡ciu praktycznym prawie 瘸dnej roli, a to w my郵 opinii, jak o nich mamy: przyznajemy im mianowicie warto嗆 zabytku przesz這軼i, kt鏎y 鈍iadczy o tern, jak od najdawniejszych czas闚 umys ludzki stara si wykorzysta ruch s這鎍a dla podzia逝 dnia; przyznajemy im warto嗆 naukow – modelu astronomicznego, kt鏎y przypomina nam o naszej zale積o軼i od s這鎍a i o ruchu naszej ziemi w przestrzeni – wreszcie przyznajemy im warto嗆 ozdoby dla naszych ogrod闚 i budowli i w tym charakterze najcz窷ciej jeszcze mie z nimi do czynienia chcemy. Natomiast lekcewa篡my je z powodu, i nie wskazuj, gdy s這鎍e nie 鈍ieci, a przede wszystkim pomawiamy je rycza速owo o niedok豉dno嗆 i nie stosujemy ich, cz瘰tokro ku w豉snej szkodzie nawet tam, gdzie u篡cie ich by這by zupe軟ie na miejscu.
liczba wizyt: 786 | ocena: brak | komentarze: brak
Darek Oczki ››› J璠rzej闚 miastem zegar闚 s這necznych?

Otwarcie Ogrodu Czasu w J璠rzejowie

28 pa寮ziernika 2014, godz. 16:57
 
Ogr鏚 Czasu po kapitalnym remoncieW sobot 25 pa寮ziernika 2014 w Muzeum im. Przypkowskich w J璠rzejowie mia豉 miejsce uroczysta inauguracja nowo wyremontowanego ogrodu. Na przestrze t sk豉da si zesp馧 basen闚 z kaskadami wody, altana, w kt鏎ej opisane s odmiany lokalnych ryb, mur ze znakami astronomicznymi wykonanymi w technice sgraffito, oraz – co najwa積iejsze dla mi這郾ik闚 s這necznego czasu – Ogr鏚 Czasu obejmuj帷y a jedena軼ie zegar闚 s這necznych. Cztery z tych czasomierzy to instrumenty zabytkowe, jeden jest rekonstrukcj zegara, kt鏎y sta tu przed laty, za pozosta貫 wykonano w tym roku, by demonstrowa造 r騜ne mo磧iwo軼i gnomoniki. Ca造 obraz uzupe軟ia wielki zegar na pawilonie wystawowym, wykonany przez Tadeusza Przypkowskiego.
liczba wizyt: 3230 | ocena: 5,00 (g這s闚: 1) | komentarze: brak
Tadeusz Przypkowski ››› Ziemia, nr 2, grudzie 1956

Zegary s這neczne w Polsce

22 pa寮ziernika 2014, godz. 21:25
 
Autor artyku逝 by badaczem historii i teorii zegar闚 s這necznych oraz ich projektantem i wykonawc. Jego dzie貫m s m.in. zegary przed Pa豉cem Kultury i Nauki w Warszawie. Fot. A. KaczkowskiO popularno軼i zegar闚 s這necznych w wieku XVI 鈍iadczy fraszka naszego najwi瘯szego 闚czesnego poety: Jana Kochanowskiego "na 奸as". "Sta ku s這鎍u, a rozdziew g瑿, panie 奸asa! A ju nie b璠ziem szuka inszego kompasa; bo ten nos, co to g瑿y ju ledwie nie minie, na z瑿ach nam uka瞠, o kt鏎ej godzinie."
liczba wizyt: 1870 | ocena: 5,00 (g這s闚: 1) | komentarze: brak
Darek Oczki ››› D逝go na to czekali鄉y

Katalog zegar闚 s這necznych

27 pa寮ziernika 2013, godz. 22:01
 
Ok豉dka Katalogu zegar闚 s這necznychDruga po這wa pa寮ziernika bie膨cego roku ucieszy豉 nas wszystkich pojawieniem si d逝go oczekiwanego Katalogu zegar闚 s這necznych prezentuj帷ego zbiory rodziny Przypkowskich z J璠rzejowa. Zgodnie z pierwotnym za這瞠niem ksi捫ka mia豉 trafi do dystrybucji jeszcze w sierpniu, jednak termin ten okaza si by ma這 realnym.
liczba wizyt: 2346 | ocena: 4,50 (g這s闚: 2) | komentarze: 6
J.J. ››› Ochrona zabytk闚, Nr 2 (45), Warszawa 1959, Rok 12

Ratusz w Sandomierzu odzyska zegar s這neczny

4 wrze郾ia 2013, godz. 23:54
 
Archiwalna poczt闚ka pokazuj帷a zegar po jego rekonstrukcji przez Tadeusza PrzypkowskiegoZegar s這neczny na jednym z najpi瘯niejszych i najcenniejszych zabytkowych ratusz闚 w Polsce – na ratuszu w Sandomierzu – powsta na prze這mie XVI- XVII w. Jak na to wskazywa造 resztki czarnego podk豉du i g喚bokiego w nim grawerunku, widoczne jeszcze spod odbitego a p騧niej na這穎nego tynku, ci皻y by w typowej renesansowej technice sgraffito. Wykre郵ony by 軼i郵e wed逝g danych naukowych. Kompozycja zegara przechowa豉 si w p騧niejszych malowaniach tynku. Kiedy ca造 ratusz na nowo wytynkowano, to na nowym tynku wymalowano zegar wed逝g dawnych 郵ad闚, powtarzaj帷 stary wz鏎 kompozycyjny. Malowanie to powtarzano jeszcze wielokrotnie. Zegar ten wida jeszcze wyra幡ie na dawnych fotografiach ratusza z lat 60-tych XIX w., przy czym jednak ju oznaczenie godzin by這 fa連zywe.
liczba wizyt: 2018 | ocena: 4,00 (g這s闚: 1) | komentarze: 1
Tadeusz Przypkowski ››› Post瘼y astronomii, Tom VI, lipiec-wrzesie 1958, Krak闚

Tablica do鈍iadczalna Miko豉ja Kopernika w Olsztynie w 鈍ietle najnowszych odkry 1956-1957 roku

26 sierpnia 2013, godz. 22:39
 
Zamy郵ony Kopernik przy zegarze s這necznym (rys. G豉dysz)Przypominam na wst瘼ie, i pierwsz naukow notatk o tej tablicy, zwanej popularnie zegarem s這necznym Miko豉ja Kopernika, poda nam jeszcze Jan 好iadecki [4] w r. 1802, powtarzaj帷 odwieczn tradycj, kt鏎 nadal powtarzaj w XIX w. popularne wydawnictwa lokalne, podczas gdy kopernika雟kie publikacje naukowe ca趾iem j przemilczaj. Powraca dopiero w r. 1942 do tego zabytku Ernst Zinner [7] nie rozeznaj帷 zreszt zupe軟ie jego charakteru i podkre郵aj帷 "brak wskaz闚ki". Uwagi te powtarza w r. 1943 w swym obszernym kopernika雟kim dziele [6] przypuszczaj帷 nawet, i zegar w kru瞟anku zamkowym, nad wej軼iem do komnaty, w kt鏎ej Kopernik mieszka, znajdowa si za jego czas闚 na 軼ianie zewn皻rznej, a kru瞟anek p騧niej dobudowano, czemu wyra幡ie przeczy jego gotycki charakter i historia zamku. Czerwone, lekko nachylone linie uwa瘸 on za linie od 3 do 18, liczone od wschodu s這鎍a, wida wi璚, i zabytku tego nie bada zupe軟ie z punktu widzenia naukowej i praktycznej gnomoniki.
liczba wizyt: 1989 | ocena: brak | komentarze: brak
Ryszard Markiewicz ››› Dooko豉 鈍iata, Nr 41 (93), Rok II, 9 pa寮ziernika 1955

Bij s這neczne godziny

23 sierpnia 2013, godz. 09:49
 
W pobli簑 pa豉cu kultury i nauki jest taki zegar s這neczny, w kt鏎ym ogl康aj帷y jest wskaz闚kMotto:
W豉dys豉w Broniewski:
Bij s這neczne godziny w J璠rzejowie i mnie, i tobie, i innym bij zegarowie
J璠rzej闚 si璕a roku 1173. S豉wny jest imieniem Wincentego Kad逝bka, kronikarza dziej闚 ojczystych. Przechowuje jego prochy. Czym jest jednak dla nas wsp馧czesnych? Niewielkim powiatowym miasteczkiem, a w豉軼iwie stacj kolejow mi璠zy Kielcami a Krakowem. Czy jednak niczym wi璚ej?
Tadeusz Przypkowski ››› X Kongres Historii Nauki, Pary 1962

Gnomonika Jana Heweliusza

21 sierpnia 2013, godz. 18:33
 
Jan HeweliuszJan Heweliusz (1611-1687), wielki astronom z Gda雟ka, podobnie jak Kopernik nie pozostawi po sobie 瘸dnej publikacji dotycz帷ej zagadnie gnomoniki teoretycznej. Niemniej jednak w 篡ciowej spu軼i幡ie po tych dw鏂h astronomach znajdujemy wiele dowod闚 na to, 瞠 obaj byli doskonale zaznajomieni z zasadami nauki o zegarach s這necznych i co wi璚ej wykorzystywali j w praktyce konstruuj帷 instrumenty naukowe niejednokrotnie przydatne w prowadzonych przez nich badaniach astronomicznych. Ponadto tak Heweliusz jak i Kopernik wprowadzali innowacyjne rozwi您ania w wytwarzanych przez siebie instrumentach gnomonicznych.
liczba wizyt: 1986 | ocena: 5,00 (g這s闚: 1) | komentarze: 1
Tadeusz Przypkowski ››› Przegl康 Geofizyczny, 1/1958

Deklinacja magnetyczna Warszawy z roku 1737 i problem wiarygodno軼i przekaz闚 deklinacji magnetycznej z zabytkowych zegar闚 s這necznych

17 marca 2013, godz. 01:00
 
Rys. 1. Kompas magnetyczny francuskiego zegara s這necznego z prze這mu XVI i XVII wieku1. 奸ady samodzielnych bada i obserwacji naukowych w dziedzinie astronomii i geofizyki na terenie Warszawy spotykamy dopiero w pierwszej po這wie XVII wieku. Maj one jeszcze charakter sporadyczny i sw鎩 rozw鎩 zawdzi璚zaj w pierwszym rz璠zie pot璠ze dworu W豉dys豉wa IV, 軼i庵aj帷ego do stolicy Polski ludzi tak瞠 o zainteresowaniach naukowych z dyscyplin nauk geofizycznych.