Gda?sk, Stare Miasto

Ratusz G?闚nego Miasta

woj. pomorskie, gmina Gda?sk, powiat Gda?sk
Ratusz z zegarem s?onecznym Glassera na grafice Antoniego PrzybylskiegoZegar s?oneczny z gda?skiego Ratusza jest jednym z najpi?kniejszych i najbardziej z?o?onych obiekt闚 gnomonicznych w Tr鎩mie?cie. Jest dzie?em uczonego duchownego z innego gda?skiego ko?cio?a i jednocze?nie ??czy on w sobie cztery rodzaje czasu, przez co jest unikatowy w skali naszego kraju. W Niemczech i innych krajach dawnego serca Europy zegary takie spotyka si? do?? cz?sto. Owe r?ne czasy to godziny babilo?skie – zwane te? niekiedy polskimi – mierz?ce czas od zachodu s?o?ca – w?oskie (od wschodu s?o?ca), antyczne (godziny nier闚ne) b?d?ce pozosta?o?ci? po systemie wczesno?redniowiecznym oraz astronomiczne (godziny r闚ne). Ka?dy z system闚 posiada tu w?asne linie i oznaczenia godzin. Zegar zainstalowano na Ratuszu w roku 1589 ale rok wcze?niej powsta? nieco inny jego projekt, kt鏎y do dzi? znajduje si? w archiwum miejskim Gda?ska.
Gda?ski Ratusz na przedwojennej poczt闚ceProfesor Andrzej Januszajtis, wielki znawca historii Gda?ska, uwa?a, ?e przed instalacj? s?onecznika Glassera na Ratuszu m鏬? funkcjonowa? inny. Ju? w 1418 roku na ratuszowej wie?y pojawi? si? zegar mechaniczny, jednak pierwsze czasomierze zawsze wymaga?y dodatkowo zegara s?onecznego, do codziennych korekt czasu. Wynika?o to z ich sporej niedok?adno?ci. Nie wykluczone zatem, ?e jaki? s?onecznik istnia? tam ju? wcze?niej. Tu? pod herbem miasta i trzymaj?cymi go dwoma lwami znajduje si? s?ynna filozoficzna maksyma – VMBRA SVNT DIESNOSTRI, czyli "Cieniem s? dni nasze". W dolnej cz??ci widnieje inskrypcja opisuj?ca wszystkie systemy czasu wskazywane przez zegar: HOROL: ASTRON: ANTIQ: BABYLON: ITAL:. W?r鏚 tych wszystkich znacze? tarczy wida? kilka dat, kt鏎e wskazuj? na kolejne historyczne renowacje zegara.
Gda?ski Ratusz na grafice autorstwa Napoleona OrdyU podstawy gnomona znajduje si? s?o?ce, cho? dopiero przy du?ym powi?kszeniu wida?, ?e posiada ono ludzkie oblicze, co cz?sto stosowano w stylistyce rycin astronomicznych tamtego okresu. Na ?rodku gnomona znajduje si? nodus, czyli niewielka kulka, kt鏎ej cie? pokazuje pory roku, st?d te? oba boki tarczy ozdobione s? barwnymi znakami zodiaku. Nikn? one jednak w obliczu zag?szczenia wszystkich linii i inskrypcji. Przed okiem obserwatora skrywa si? jeszcze jeden detal – jest nim podpis umieszczony tu? ponad literami OR ze s?owa HOROL. Przypuszczalnie jest to sygnatura kt鏎ego? z kolejnych konserwator闚 zegara.
(Darek Oczki)
liczba wizyt: 5086 | ocena: brak | komentarze: brak
Galeria
Poczt闚ki i archiwalne fotografie
Ksi捫ki wspominaj帷e o tym zegarze


Gda?skie zegary, dzwony i karyliony (27)
seria: Ma?a biblioteczka Gda?ska
autor: Andrzej Januszajtis
wydawca: Towarzystwo Gda?sk-Niderlandy
rok: 2003 wyd.: 1 (Gda?sk)
stron: 166 (o s這necznikach: 6-7, 21-22, 77-81)
j瞛yk: polski


Zegary gda?skie (72)
autor: Zuzanna Pr鏀zy?ska, Ewa Barylewska-Szyma?ska i inni
wydawca: Muzeum Historyczne Miasta Gda?ska
rok: 2005 wyd.: 1 (Gda?sk)
stron: 495 (o s這necznikach: 127-216)
j瞛yk: polski / niemiecki


Po drodze w kosmos (123)
seria: Biblioteka Uniwersytet闚 Ludowych i Powszechnych
autor: Tadeusz Przypkowski
wydawca: Ludowa Sp?dzielnia Wydawnicza
rok: 1961 wyd.: 1 (Warszawa)
stron: 236 (o s這necznikach: 42-50, 176-191)
j瞛yk: polski
Chcesz skomentowa ten zegar b康 do陰czy do trwaj帷ej dyskusji?
Wejd na Forum i podziel si z nami swoimi przemy郵eniami i wra瞠niami.
Na ten temat w internecie
Gda?skie zegary
"Kolejnym, kt鏎y zas?uguje na wyr?nienie jest Zegar Glazera, kt鏎y uwa?any jest za jeden z najpi?kniejszych polskich zegar闚 s?onecznych. Znajduje si? on na fasadzie Ratusza G?闚nomiejskiego. Odmierza on czas zar闚no wed?ug ?redniowiecznych niepe?nych godzin, jak i nowo?ytnych – pe?nych. Ponadto zwie?czony jest herbem miasta."
Historia Ratusza
"Budowa iprzebudowy Pocz?tek budowy ratusza – pierwsza po?owa XIV wieku. Prace rozpocz?to wnaro?niku wschodnim. Nast?pnie Henryk Ungeradin rozbudowuje ten budynek mniej wi?cej do jego szeroko?ci w?a?ciwej (obecnej) – wkierunku zachodnim. P?niej Hecel iEnkinger buduj? wie??, kt鏎a zosta?a zako?czona w1492 r. Nast?pnie – attyka zwie?czona kamienn? balustrad?, powsta?a wpo?owie wieku XVI (zas?ania dach od strony D?ugiego Targu; b. reprezentacyjna). Na niej znajduj? si? trzy herby – triada herbowa. Naro?ne wie?yczki zwie?czone s? he?mami zglorietami, na jednej znich by? zlokalizowany dzwon, kt鏎y obwieszcza? kar? ?mierci. Pod ow? wie?yczk?, wdolnej jej cz??ci znajduje si? zegar s?oneczny, wykonany przez jednego zkaznodziej闚 zko?cio?a ?w. Barbary, onazwisku Gazer. Na nim sentencja ?redniowieczna po ?acinie – "Cieniem s? dni nasze". Zegar zosta? stworzony wpo?owie wieku XVI. Data 1767 – data remontu zegara."
Aleksander Glasser
"15 czerwca 1534 – WBarczewie ko?o Olsztyna urodzi? si? Alexander Glaser/ Glaserus/, proboszcz ko?cio?a ?w. Barbary, bibliofil ignomik. Tw鏎ca zachowanego do dzi? zegara s?onecznego na Ratuszu G?闚nego Miasta, zmar? w1594 r."
Forum Gazeta.pl
"zegar ratuszowy zlwami gda?skimi | Na samym zegarze r闚nie? wida? niebosk?on is?o?ce.Odmierza czas od roku 1767. Wskazuje czas do godziny 18, gdy s?o?ce ju? zachodzi aka?dy dobry ibogobojny mieszczanin powinien ju? przebywa?
w obj?ciach Morfeusza."
Pascal: Co warto zwiedzi? w Gda?sku
"Na rogu ratusza nie spos鏏 nie zauwa?y? zegara s?onecznego z1589 r. opatrzonego ?aci?sk? sentencj?: 'Cieniem s? nasze dni'."
Zegary gda?skie - Zegar Glazera
"Jeden znajpi?kniejszych polskich zegar闚 s?onecznych dostrzec mo?na na fasadzie Ratusza G?闚nomiejskiego.
Urz?dzenie ufundowa? ijednocze?nie skonstruowa? Aleksander Glazer, kaznodzieja zpobliskiego ko?cio?a ?w. Barbary. Duchowny zas?yn?? jako uczony irozmi?owany wksi?gach biblofil. Urz?dzenie zamontowano w1589 r.
Gnomon jest przyk?adem zegara po?udniowego, gdy? tarcza zwr鏂ona jest dok?adnie na stron? po?udniow?. Instrument mierzy czas zar闚no wed?ug za?o?e? ?redniowiecznych (tzw. godziny nier闚ne) jak r闚nie? wed?ug za?o?e? nowo?ytnych (tzw. godziny r闚ne). Do wyobra?ni przemawia zdobi?ca zegar ?aci?ska sentencja: "Umbra Sunt Dies Nostri" (Cieniem s? dni nasze), kt鏎a nawi?zuj?c do trwania iprzemijania odwo?uje si? do ?redniowiecznego pojmowania ?wiata. Ca?o?? wie?czy pi?kny herb Gda?ska, kt鏎y poprzez zewn?trzne usytuowanie korony wzgl?dem tarczy nie do ko?ca spe?nia wymagania heraldycznej poprawno?ci."
Zabytki Gda?ska
"RATUSZ G?紟NEGO MIASTA – jest jedn? znajwspanialszych budowli tego typu wPolsce. Powstawa? etapami, od 1379 do 1492 roku. Na jednym znaro?nik闚 znajduje si? zegar s?oneczny z1589 r., na kt鏎ym widniej ?aci?ski napis: "Cieniem s? nasze dni". Najbardziej okaza?? jest Sala Czerwona, kt鏎a jest jedn? znajbogatszych wn?trz ratuszowych. Obecnie we wn?trzu ratusza mie?ci si? Muzeum Historyczne Miasta Gda?ska."
Atrakcje turystyczne Gda?ska
"Pod koniec XVI wieku na jednym znaro?nik闚 umieszczono zegar s?oneczny z?aci?sk? sentencj? "Cieniem s? dni nasze". Doszcz?tnie wypalony w1945 r. odbudowywany by? do 1970 r."
Ma?e Ojczyzny
"Zegar jest chyba najpi?knieszym spo?r鏚 gda?skich zegar闚 s?onecznych. Zdobi po?udniow? fasad? Ratusza Gda?skiego. Projektantem ifundatorem tego zegara byl Aleksander Glazer, duchowny, kaznodzieja zko?cio?a ?wi?tej Barbary. Zegar pochodzi zroku 1589. Zegar opr鏂z wskaza? godzin nowo?ytnych (tzw. r闚nych) mierzy r闚nie? godziny tzw. nier闚ne, kt鏎ymi odmierzano czas w?redniowieczu. ?aci?ska sentencja: "Umbra Sunt Dies Nostri" wj?zyku polskim brzmi – "Cieniem s? dni nasze".
Nad zegarem znajduje si? herb Gda?ska, kt鏎y pono? zdaniem znawc闚 heraldyki zpowodu zewn?trznego po?o?enia korony wzgl?dem tarczy heraldycznie nie jest poprawny. Ca?o?? wielokrotnie odnawiana wywo?uje niesamowite wra?enie. Moim zdaniem zegar ten to jeden zpi?kniejszych zegar闚 s?onecznych wPolsce."
Gda?ski Ratusz
"Naro?ne wie?yczki zwie?czone s? he?mami zglorietami, na jednej znich by? zlokalizowany dzwon, kt鏎y obwieszcza? kar? ?mierci. Pod ow? wie?yczk?, wdolnej jej cz??ci znajduje si? zegar s?oneczny, wykonany przez jednego zkaznodziej闚 z ko?cio?a ?w. Barbary, onazwisku Gazer. Na nim sentencja ?redniowieczna po ?acinie – "Cieniem s? dni nasze". Zegar zosta? stworzony wpo?owie wieku XVI. Data 1767 – data remontu zegara."
Gda?skie zegary s?oneczne
"Ratusz G?闚nomiejski – W?a?nie ratuszowy zegar zdobi ?aci?ska sentencja. Na samym zegarze r闚nie? wida? niebosk?on is?o?ce, s? te? kamienne lwy gda?skie. Dla naszego przewodnika to naj?adniejszy zgda?skich zegar闚 s?onecznych. Odmierza czas od roku 1767. Wskazuje czas do godziny 18, gdy s?o?ce ju? zachodzi aka?dy dobry ibogobojny mieszczanin powinien ju? oddawa? si? w obj?cia Morfeusza."
Konserwacja zegara w czasach Heweliusza [ang]
"Hevelius requested the help of the clockmaker, Wolfgang Gnther, and that of an unnamed Swedish royal instrument-maker, to construct his two prototypes of pendulum clocks. Gnther, who came from Elterlein near Annaberg (Saxony), became a citizen of Danzig in 1637. He carried out restoration repairs to the sundial on the tower of the main town-hall between 1647 and 1648. He became an elder of the smith’s guild in 1654. Together with two assistants, he worked on a prototype of the pendulum clock and other instruments for Hevelius’s observatory between 1657 and 1659."