Toru?, Osiedle Bydgoskie II

Dolina Marze?

woj. kujawsko-pomorskie, gmina Toru?, powiat Toru?
Dolina Marze?, to park znajduj?cy si? w samym centrum Torunia, usytuowany mi?dzy Placem Rapackiego, Wodnikiem a ulic? Chopina. W samym ?rodku parku stoi modernistyczna rze?ba – wielki zegar s?oneczny w kszta?cie kuli, na kt鏎ej zawieszone s? masywne tablice godzinowe. Ca?a powierzchnia kuli pokryta jest kostk? bazaltow?.
Zegar powsta? z okazji 500-lecia urodzin Miko?aja Kopernika, za? jego autorami s? pa?stwo Henryk Siwicki i Ewelina Szczech-Siwicka – ma??e?stwo toru?skich artyst闚 i rze?biarzy. Od chwili powstania w 1973 roku zegar by? wielokrotnie dewastowany i okradany po kawa?ku.
Archiwalne zdj?cie zegara wykonane nied?ugo po jego uko?czeniu – wyra?nie wida? odmienne ni? obecnie ustawienie tablicPierwsze skojarzenie kompozycji zegara to orbita ziemska (p?yty godzin) wok? s?o?ca (kula w centrum). Oczywi?cie proporcje s? czysto symboliczne. Na ka?dej z p?yt godzinowych znajduje si? odpowiednio pochylona analema, czyli krzywa o kszta?cie przypominaj?cym 鏀emk?. Powstaje ona wskutek zmiennej pr?dko?ci z jak? ziemia okr??a s?o?ce – w pewnych okresach przyspiesza sw鎩 bieg, a czasem zwalnia. Jest to pow鏚 tego, ?e zegary s?oneczne w pewnych okresach p?ni? si?, a czasem spiesz?. Te w?a?nie r?nice kompensuje tak zwane r闚nanie czasu.
Widok zegara z satelity (Zumi)Je?li spojrze? na grup? tablic otaczaj?cych godzin? 12:00 wida? wyra?nie, ?e analemy uk?adaj? si? symetrycznie w kszta?t rozwartego wachlarza. W tym zegarze jednak wyst?puje pewien b??d – na tablicy godziny 6:00 rano analema u?o?ona jest w odwrotn? stron? odstaj?c od symetrycznego uk?adu. Nieco inny b??d wyst?puje w tablicy godz. 17.00, gdzie analema ma dziwnie zakrzywiony jeden z ko?c闚. Takie zjawisko nie wyst?puje w ruchu ziemi wok? s?o?ca, zatem jest to b??d wylicze?.
Szczerze powiedziawszy nie mam poj?cia jak dzia?a ten zegar. Gdyby odleg?o?ci p?yt od kuli by?y jednakowe, to aktualn? godzin? wskazywa?by symetryczny cie? p?yty, na kt鏎? promienie s?o?ca padaj? prostopadle. Ale jak powiedziano na pocz?tku p?yty uk?adaj? si? w kszta?t elipsy, wi?c ich odleg?o?? od kuli jest zmienna.
(Darek Oczki)
liczba wizyt: 3196 | ocena: brak | komentarze: 2
Galeria
Ksi捫ki wspominaj帷e o tym zegarze


Rocznik Muzeum Okr?gowego w Toruniu, tom XVIII (109)
Dawne i wsp?czesne zegary s?oneczne w Toruniu na tle rozwoje metod pomiaru czasu
autor: Krzysztof Przegi?tka, Andrzej Strobel i inni
wydawca: Muzeum Okr?gowe w Toruniu
rok: 2011 wyd.: 1 (Toru?)
stron: 152 (o s這necznikach: 27, 33-61, 135-137)
j瞛yk: polski
Komentarze z Forum
18.01.2010 04:45
Dharani
Uzupe?ni?em prezentacj? o ?wie?o odkryt? archiwaln? fotk? i dodatkowe ?r鏚?o danych.
10.03.2013 10:49
przemek
Artyku? w Roczniku Muzeum Okr?gowego w Toruniu, tom XVIII.
Link do artyku?u: http://repozytorium.umk.pl/handle/item/356
Chcesz skomentowa ten zegar b康 do陰czy do trwaj帷ej dyskusji?
Wejd na Forum i podziel si z nami swoimi przemy郵eniami i wra瞠niami.
Na ten temat w internecie
Foto Forum
"Zegar wykona?a w czynie spo?ecznym za?oga toru?skiego przedsi?biorstwa budownictwa og鏊nego wg projektu
E. Szczech i H. Siwickiego"
Zielony Toru?
"W centralnej cz??ci Doliny znajduje si? du?ych rozmiar闚 kulisty zegar s?oneczny, ustawiony z okazji Roku Kopernika?skiego (1973). T?dy r闚nie? w malowniczej scenerii przep?ywa uregulowana Struga Toru?ska ze znajduj?cym si? na niej niewielkim zbiornikiem wodnym."
O zegarze w Dolinie Marze?
"Zegar stoi w Dolinie Marze? od 25 lat – Nowy pod s?o?cem
Dobiega ko?ca remont zegara s?onecznego na skwerze ko?o „Wodnika”. Ju? wkr鏒ce zak?tek w Dolinie Marze? b?dzie m鏬? z powrotem sta? si? celem adept闚 astronomii i turyst闚 odwiedzaj?cych Toru?. Zegar zaprojektowa? toru?ski rze?biarz Henryk Siwicki na konkurs og?oszony z okazji obchod闚 500. rocznicy urodzin Miko?aja Kopernika. Przy realizacji rze?by wsp?pracowa?a tak?e jego ?ona Ewelina Szczech–Siwicka. Kul? o ?rednicy 4 metr闚 wykona?o Toru?skie Przedsi?biorstwo Budownictwa Og鏊nego, a 14 tarcz ze wskaz闚kami, tzw. gnomonami oraz tablic? pami?tkow? – „Metron”. Zegar zosta? ods?oni?ty na skwerze przy ul. Chopina 19 lutego 1973 roku, w tym roku min??o wi?c ju? od tego czasu 25 lat.
Od samego pocz?tku rze?ba po?o?ona w ustronnym miejscu, przys?oni?ta zieleni?, by?a systematycznie dewastowana. Jeszcze w latach siedemdziesi?tych na skwerze pojawia?y si? wycieczki szkolne, potem uszkodzony zegar popad? w zapomnienie. Nie by?o pieni?dzy na jego renowacj?. Zniszczenia poczynione przez zamarzaj?c? wod? i wandali spowodowa?y, ?e polerowana kostka bazaltowa, pokrywaj?ca ca?? powierzchni? kuli, zacz??a odpada? p?atami. Pi?? tarcz ukradziono, reszt? na zlecenie UM zdemontowano w obawie przed nasilaj?cymi si? kradzie?ami. Z dwiema tarczami ??czy si? ciekawa historia detektywistyczna. Pracownicy firmy opiekuj?cej si? zieleni? miejsk? zostali pewnego razu wezwani do oczyszczenia z powojnika krzew闚 ja?owca rosn?cych opodal zegara. Jakie? by?o ich zdziwienie, kiedy po rozchyleniu krzak闚 ujrzeli ukryte dwie tablice. Urz?dzono w闚czas zasadzk?, poniewa? domy?lano si?, ?e z?odziej zamierza wr鏂i? po schowany ?up. Tego samego wieczora schwytano dw鏂h m??czyzn, kt鏎zy przydreptali na skwerek z w霩eczkiem.
Ekspertyza przeprowadzona w 1996 roku na zlecenie Wydzia?u Rolnictwa i Zieleni UM potwierdzi?a, ?e zegar wymaga pilnego remontu. Przetarg na prace og?oszony jesieni? ubr. wygra?o Przedsi?biorstwo Us?ug Budowlanych „Rekons” z Torunia. Opr鏂z naprawy uszkodzonej powierzchni kuli trzeba te? by?o gruntownie oczy?ci? i odkazi? jej wn?trze, gdy? zalega?a tam zbutwia?a drewniana konstrukcja. Wykonanie brakuj?cych tarcz jak przed laty powierzono „Metronowi”, a ich precyzyjne ustawienie na kuli, zgodnie z astronomicznymi wyliczeniami, dr. Andrzejowi Stroblowi z UMK. Projekt urz?dzenia otoczenia zegara przygotowa?a El?bieta Adamiak, architekt krajobrazu z Wydzia?u Rolnictwa i Zieleni UM.
- Wymiary placyku zostan? zmienione tak, by zegar znalaz? si? dok?adnie w jego centrum. Teren b?dzie nieco obni?ony, zdejmiemy asfalt, a w jego miejsce u?o?ymy koli?cie szar? kostk? granitow?. Podn?e rze?by chcemy obsadzi? p?o??c? irg?, aby cho? troch? utrudni? dost?p wandalom. ?ywop?ot wok? placu zostanie zast?piony niskimi krzewami (do 30 cm), aby rze?ba by?a bardziej widoczna, a przez to bezpieczniejsza. Dla ochrony przed dewastacj? tarcze zostan? na sta?e przymocowane do kuli. Przyda?aby si? te? „instrukcja obs?ugi” zegara, aby ludzie mogli odczyta? wskazania metalowych gnomon闚, zamiast si? na nich uwiesza? – m闚i El?bieta Adamiak.
Na remont zegara, prowadzonego pod nadzorem autorskim pa?stwa Siwickich, miasto wyda ??cznie blisko 86 tys. z?otych.
Ma?gorzata Litwin"
Dolina Marze?
"Dolina marze? to park zlokalizowany pomi?dzy ulicami: Bulwar Filadelfijski, Al. 500-lecia, Chopina, plac Rapackiego. W centrum doliny mie?ci si? widoczny powy?ej zegar s?oneczny – analematyczny. To nie jedyny z zegar闚 s?onecznych w mie?cie, jest ich pi??, ale z pewnosci? najbardziej okaza?y. Reszt? zaprezentuj? w swoim czasie."
Historia Bydgoskiego Przedmie?cia
"Po przeciwnej stronie al. 500-lecia rozpoczynaj? si? planty okalaj?ce star闚k?, a ta ich cz??? to tzw. Dolina Marze?, gdzie ko?czy si? trasa. W centralnej cz??ci Doliny znajduje si? du?ych rozmiar闚 kulisty zegar s?oneczny, ustawiony z okazji Roku Kopernika?skiego (1973). T?dy r闚nie? w malowniczej scenerii przep?ywa uregulowana Struga Toru?ska ze znajduj?cym si? na niej niewielkim zbiornikiem wodnym."
Panorama
"Panorama: Zegar s?oneczny w Dolinie Marze?"
Blog
"Zegar s?oneczny – 28mar08
Dolina marze? to park zlokalizowany pomi?dzy ulicami: Bulwar Filadelfijski, Al. 500-lecia, Chopina, plac Rapackiego. W centrum doliny mie?ci si? widoczny powy?ej zegar s?oneczny – analematyczny. To nie jedyny z zegar闚 s?onecznych w mie?cie, jest ich pi??, ale z pewnosci? najbardziej okaza?y. Reszt? zaprezentuj? w swoim czasie."
Fotki
"Zegar S?oneczny"