Brze?ce

Dworek szlachecki

woj. mazowieckie, gmina G鏎a Kalwaria, powiat piaseczy?ski
Brze?ce to niewielka, cho? d?uga wie?. Na jednym z jej skraj闚 znajduje si? dawny dworek szlachecki z XVIII wieku. Przed wej?ciem do budynku znajdowa? si? klomb, a w jego ?rodku sta? zegar s?oneczny.
W czasie naszej tam wizyty dworek by? remontowany, a zegar przetoczony pod stoj?ce obok du?e drzewo. Le?a? tam w pozycji uniemo?liwiaj?cej jego poprawne dzia?anie. Aktualny stan zegara nie jest nam znany.
Jest to do?? wyj?tkowy s?onecznik, gdy? wykonano go na kuli z piaskowca i co wi?cej jego konstrukcja nie wymaga u?ycia gnomonu w postaci wystaj?cego wska?nika. Zegar jest dok?adnym odwzorowaniem kuli ziemskiej o?wietlanej przez s?o?ce w ci?gu dnia z r?nych kierunk闚. O? zegara jest r闚noleg?a do osi obrotu ziemi. Je?li odpowiednio go ustawi?, zegar m鏬?by wskazywa? czas w dowolnym miejscu na p?nocnej p?kuli.
Je?li zegar nie potrzebuje gnomonu, to w jaki spos鏏 pokazuje czas? Dok?adnie tak samo, jak kula ziemska – zjawisko dnia i nocy wytwarza na naszym globie p?aszczyzn? dziel?c? ziemi? na cz??? os?onecznion? i t? zaciemnion?. Najlepiej obserwowa? to z orbity oko?oziemskiej. To w?a?nie granica tych dw鏂h stref wyznacza czas. Dla przyk?adu je?li s?o?ce g鏎uje nad Warszaw?, to godz. 12:00 na takim zegarze wskazywana jest jednocze?nie w dw鏂h miejscach – na brzegu wschodnim i zachodnim. Tam w?a?nie obserwowana b?dzie granica obszaru o?wietlonego i zacienionego. W analogiczny spos鏏 b?dzie si? dzia?o o ka?dej innej godzinie. Wykorzystanie tego zjawiska w zegarach s?onecznych jest zatem prawdziwym ewenementem w naszym kraju. Oznaczenia godzin i promieni?cie rozchodz?ce si? od osi zegara linie godzinowe wykuto w powierzchni kamienia. K?t pomi?dzy s?siednimi liniami zawsze wynosi 15 stopni.
W Polsce by?y jeszcze trzy zegary kulowe jednak?e tylko ten z Ogrodu Botanicznego w ?odzi dzia?a na identycznej zasadzie. Drugi znajduje si? w ogrodzie przy Muzeum im. Przypkowskich w J?drzejowie, za? trzeci jeszcze przed wojn? sta? w w parku k?pielowym w Wi?le. Te dwa ostatnie posiada?y gnomony, czyli godzina 12:00 umieszczona by?a w p?nocnej cz??ci tarczy zegarowej.
W Brze?cach poza dworkiem i zegarem s?onecznych nie za bardzo jest co zwiedza?, wi?c skorzystali?my z okazji, ?e p? godziny od przyjazdu ten sam autobus mia? wraca? do Warszawy. Da?o nam to p? godziny, by dworek odnale??, zegar sfotografowa? i wr鏂i? na przystanek.
(Darek Oczki)
liczba wizyt: 1889 | ocena: brak | komentarze: 1
Galeria
Komentarze z Forum
22.05.2015 01:16
jurdem
Dworek jest w remoncie, kt鏎y jeszcze d?ugo potrwa. Kula le?y pod zabytkow? lip? a po zako?czeniu remontu ma si? znale?? na ?rodku klombu.
Chcesz skomentowa ten zegar b康 do陰czy do trwaj帷ej dyskusji?
Wejd na Forum i podziel si z nami swoimi przemy郵eniami i wra瞠niami.
Na ten temat w internecie
Dworek szlachecki w Brze?cach
"Dworek szlachecki w Brze?cach z XVIII w., najprawdopodobniej wybudowany na starszych fundamentach. By? mo?e przebudowany przez arch. Jana Jakuba Fontan? b?d?cego w?a?cicielem wsi w latach 1784-91. Budynek modrzewiowy, nakryty wysokim, mansardowym dachem.
W pobli?u oficyna dworska i spichlerz murowany z XIX w. W otoczeniu dworu park krajobrazowy na skarpie z warto?ciowym drzewostanem li?ciastym, w nim 2 pomniki przyrody, m.in. topola czarna o ?rednicy pnia blisko 7 m. Nad stawem d?b szypu?kowy uznany za pomnik przyrody."