Płońsk, Centrum

Kościół św. Michała Archanioła

woj. mazowieckie, gmina Płońsk, powiat płoński
Kościół św. Michała Archanioła w Płońsku to późnogotycka świątynia wzniesiona w pierwszej połowie XVI w. Dawniej był to kościół przyklasztorny Karmelitów Trzewiczkowych. Na jego południowej elewacji znajduje się okrągły zegar słoneczny wypełniający niszę w ceglanej ścianie. Jest to jedyny otynkowany element tej części budynku.
Z informacji otrzymanych w Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie wynika, że istniejący tu wcześniej zegar został odtworzony przez Tadeusza Przypkowskiego:
Z listy zegarów słonecznych Tadeusza Przypkowskiego (wg. danych z Muzeum):
1950 r. – Rekonstrukcja zegara słonecznego astronoma Jana Jędrzejewicza na kościele w Płońsku.
Sygnatura Tadeusza Przypkowskiego wkomponowana w tarczę słonecznikaInnym dowodem na działalność Przypkowskiego w Płońsku jest jego sygnatura wpleciona w tarczę zegara. Jest to zegar południowy z lekką deklinacją wschodnią (ściana nie jest zwrócona dokładnie na południe, lecz zwraca się nieznacznie ku wschodowi. Wykonany został w technice sgraffito, czyli nakładanych warstwowo tynków o różnych kolorach – tu: jasnego piaskowego i ciemnego grafitowego. Godziny pełne oznaczono ciągłymi liniami, a półgodziny liniami krótszymi zakończonymi strzałkami. Ponadto na otoku tarczy można jeszcze odczytać kwadranse oznaczone na naprzemiennymi polami jasnymi i ciemnymi.
Powyżej linii godzinowych znajduje się słońce, z którego środka wyrasta podstawa gnomonu. Kuty gnomon wsparty jest na dwóch podpórkach, a jego zakończenie ma formę grotu strzały. Powyżej gnomonu widać szarfę z łacińską sentencją LUX MEA LEX – światło jest moim prawem. Poszczególne słowa sentencji oddzielone są od siebie znakami krzyża, zaś na jej końcu znajduje się sygnatura Przypkowskiego. Kunszt autora widać w subtelnościach półcieni tworzących efekt trójwymiarowości szarfy. Nic nie wiadomo o wyglądzie słonecznika sprzed czasu wojny.
(Darek Oczki)
liczba wizyt: 1514 | ocena: brak | komentarze: brak
Galeria
Książki wspominające o tym zegarze


Rocznik Olsztyński tom II (120)
Astronomiczne zabytki Olsztyna
autor: Tadeusz Przypkowski
wydawca: Muzeum Mazurskie w Olsztynie
rok: 1959 wyd.: 1 (Olsztyn)
stron: 356 (o słonecznikach: 135-172)
język: polski
Chcesz skomentować ten zegar bądź dołączyć do trwającej dyskusji?
Wejdź na Forum i podziel się z nami swoimi przemyśleniami i wrażeniami.