Warszawa, Żoliborz

Teatr Komedia - Biblioteka (ściana południowo-zachodnia)

woj. mazowieckie, gmina Warszawa, powiat Warszawa
Pierwsze projekty budynku Teatru Komedia przygotowali jeszcze przed wojną Barbara i Stanisław Brukalscy. W latach 50. nadano mu stylistykę socrealizmu. Poza teatrem – w osobnym skrzydle – mieści się tam Społeczny Dom Kultury oraz biblioteka. To właśnie na narożniku zajętym przez bibliotekę znajdują się dwa zegary słoneczne.
Oba zegary wykonano w 1953 roku technice sgraffito, a ich autorem jest największy polski mistrz gnomoniki – Tadeusz Przypkowski. Na obu tarczach widać charakterystyczny dla niego element szachownicy (otok obu słoneczników). Pomimo jednak bezpośredniego sąsiedztwa tych zegarów, każdy z nich jest inny, a ich usytuowanie pozwala na odczyt czasu od świtu do zmierzchu.
Zegar południowo-zachodni posiada gnomon w kształcie strzały, który jest niemal równoległy do ściany i jej nie dotyka (jeśli nie liczyć czterech podpórek mocujących). Jest to cecha charakterystyczna zegarów na ścianach wschodnich i zachodnich.
Na tarczy oznaczono godziny pełne, półgodziny i kwadranse. Linie godzin pełnych mają groty na końcach i kółka na początkach oraz są wyraźnie dłuższe od pozostałych oznaczeń godzin. Na tej tarczy widnieje data budowy obu słoneczników, jednak ze względu na położenie w stosunku do południa brak tutaj kalendarza. W dolnej części tarczy znajdują się dwie sygnatury – jedna Przypkowskiego, a druga nieznanej osoby (możliwe, że jest to znak artysty współpracującego z Przypkowskim).
Warto tu zwrócić uwagę, że linia godziny XII jest idealnie pionowa – leży w płaszczyźnie lokalnego południka. Na pierwszy rzut oka tego nie widać, ale krawędzie gnomonów na obu zegarach są do siebie idealnie równoległe.
(Darek Oczki)
liczba wizyt: 1694 | ocena: brak | komentarze: brak
Galeria
Chcesz skomentować ten zegar bądź dołączyć do trwającej dyskusji?
Wejdź na Forum i podziel się z nami swoimi przemyśleniami i wrażeniami.