Darek Oczki ››› Wyj?tkowe zegary s?oneczne w Oliveto w Italii

Villa Meridiana – pi?kno i nauka

25 wrze郾ia 2018, godz. 23:03
Aktualizacja: 3 pa寮ziernika 2018, godz. 08:55
Oliveto to male?ka wioska po?o?ona w prowincji Rieti w niezbyt wysokich Apeninach ?rodkowych [1], kt鏎e nadal podlegaj? procesom g鏎otw鏎czym i dlatego obszar ten jest aktywny sejsmicznie. Wie? oddalona jest o oko?o 70 km na p?nocny wsch鏚 od Rzymu. Prowadzi tam w?ska i kr?ta droga o niezbyt imponuj?cej jako?ci, tote? nie da si? jecha? bardzo szybko. Ale to mo?e i dobrze, bo mo?na przy okazji podziwia? okoliczne widoki. B?d?c ju? w Oliveto trzeba tu? za cmentarzem skr?ci? w lewo w poln? drog? rozpoczynaj?c? si? mi?dzy kamiennym murem a stoj?cym dwa metry dalej budynkiem.
Tak, to prawda – zmie?ci si? tam jedynie bardzo ma?e auto. Dalsza droga jest do?? mocno pokr?cona, kamienista i wije si? po zboczu g?sto poro?ni?tego wzg鏎za. Samoch鏚 za t? przeja?d?k? na pewno nie b?dzie ci specjalnie wdzi?czny. Jednak ju? kilometr wstrz?s闚 i podskok闚 dalej, po mini?ciu bramy rozpoczynaj?cej docelow? posiad?o??, zapomina si? o wszystkich przygodach i niewygodach. Oto jeste? w Villa Meridiana [2].
Sklepienie wie?y z klatk? schodow?Gospodarzem jest tu Sir Mark Lennox-Boyd, dawny cz?onek brytyjskiego parlamentu (piastowa? m.in. funkcj? sekretarza premier Wielkiej Brytanii, Margaret Thatcher), obecnie patron British Sundial Society. Bez w?tpienia jego gnomoniczne zainteresowania wyja?niaj? zar闚no nazw? posiad?o?ci, jak i istnienie w jej wn?trzu trzech niezwykle wyj?tkowych zegar闚 s?onecznych. Zobaczy? je mo?na dopiero po wej?ciu do g?闚nego budynku i skierowaniu si? do klatki schodowej wiod?cej na pi?tro.
Niestety, je?li przyjmiemy, ?e dojazd tu by? spraw? prost?, to wej?cie do ?rodka ju? takie nie jest. Willa posiada kilka bardzo komfortowych pokoi, kt鏎e s?u?? za luksusow? baz? noclegow? dla brytyjskich turyst闚. I o ile ca?e miejsce mo?na wynaj?? na wygodne wakacje w przepi?knych okoliczno?ciach przyrody, to niestety wi??e si? to z kolosalnymi jak na nasze warunki kosztami.
Fragment zegara s?onecznego w Villa MeridianaMy mieli?my to szcz??cie, ?e przed paroma laty poznali?my w Greenwich gospodarza i mogli?my poprosi? go o mo?liwo?? wej?cia do domu i zobaczenia s?ynnej meridiany, jak W?osi nazywaj? zegary s?oneczne. W czasie naszego pobytu w Italii tylko jeden dzie? by? tu wolny od turyst闚, tote? musieli?my wsta? wcze?nie rano, by dojecha? na czas a? z Perugii. Sir Mark Lennox-Boyd nie przebywa tu na miejscu – mieszka w Londynie, wi?c tym razem si? nie spotkali?my, a do domu wpu?ci?a nas gospodyni uprzedzona o naszej wizycie.
Otw鏎 w ?cianie, przez kt鏎y wpada promie? wschodniego s?o?caWr?my jednak do samej meridiany, a dok?adniej m闚i?c trzech. Pokrywaj? one wewn?trzne ?ciany i ca?y sufit wie?y mieszcz?cej w sobie klatk? schodow?. Gnomonami s? tu dwa otwory w ?cianach – jeden od strony wschodniej, a drugi od zachodniej – oraz niewielkie lusterko odbijaj?ce promienie s?oneczne w ?rodkowej cz??ci dnia. Rano przez jeden z otwor闚 do wn?trza wchodzi promie? s?oneczny i pada na pionowy wykres zegara. P?niej, we wczesnych godzinach po?udniowych, s?o?ce dochodzi do lusterka i na suficie pojawia si? druga plamka. Przez pewien czas mo?na zatem obserwowa? ruch s?o?ca na dw鏂h tarczach. Tu? przed samym po?udniem znika plamka ze ?ciany i pozostaje tylko odbicie w lusterku, by nied?ugo po mini?ciu godziny 12:00 s?o?ce pojawi?o si? w drugim otworze. I znowu przez kilka godzin dzia?aj? dwa zegary. Pod koniec dnia zostaje ju? tylko plamka tworzona przez promie? wpadaj?cy od strony zachodniej.
Schemat La MeridianaGospodarz zadba? tu o mo?liwo?? podziwiania zegar闚 nie tylko w czasie korzystania ze schod闚 – na pi?trze przy barierce stoi specjalny fotel przeznaczony w?a?nie do tego celu. Co wi?cej, w wie?y zamontowane jest specjalne o?wietlenie dedykowane zg??bianiu sekret闚 s?o?ca i ziemi. A jest co podziwia?, gdy? meridiana jest wyj?tkowo urokliwa i poka?nych rozmiar闚 (ka?da ze ?cian u podstawy ma oko?o 4 metry). Gdy powstawa?a, ?ciany i sufit zosta?y najpierw pokryte obrazem chmur na niebie, kt鏎e namalowa? artysta Dominique Lacloche. Dopiero wtedy Sir Mark Lennox-Boyd nani鏀? tu wykresy gnomoniczne. Poza do?? oczywistymi godzinami, z zegar闚 odczyta? mo?na ogrom innych informacji o parametrach czasu i pozycji s?o?ca. Linie o r?nych kolorach pokazuj?: azymut, deklinacj? i wysoko?? s?o?ca nad horyzontem, dat? i znak zodiaku, a tak?e godziny wschodu i zachodu s?o?ca dla aktualnego dnia.
Ponadto na wszystkich ?cianach wie?y przeczyta? mo?na fragmenty ?aci?skiej sentencji, uk?adaj?cej si? w tre?? jednego z biblijnych psalm闚. Zegar wschodni: AB ORTU SOLIS, cz??? p?nocna: LAUDABILE NOMEN DOMINI, zegar zachodni: USQUE AD OCCASUM. Obok dopisano CXIII.3, czyli Psalm 113, wers 3 (za Bibli? Tysi?clecia): "Od wschodu s?o?ca a? po zach鏚 jego niech imi? Pa?skie b?dzie pochwalone!" [3].
Fotel, a raczej tron, przeznaczony do podziwiania zegar闚 s?onecznych?mia?o mo?na powiedzie?, ?e La Meridiana nie jest jednym ze zwyk?ych zespo?闚 zegar闚 s?onecznych jakich wiele mo?na spotka? w okolicznych prowincjach, lecz arcydzie?em ??cz?cym w sobie pi?kno sztuki ze z?o?ono?ci? i precyzj? nauki, a do tego jeszcze z nut? religijnego przes?ania. Dope?nieniem meridiany s? wn?trza willi pe?ne nawi?za? do astronomii i gnomoniki – s? tu na ?cianach oprawione dawne ryciny, zdj?cia zegar闚, biblioteka, a nawet ma?y mosi??ny zegarek typu Dollonda, za? ukoronowaniem jest poka?ny schemat ukazuj?cy u?o?one obok siebie wszystkie trzy meridiany.
Widok roztaczaj?cy si? z Villa MeridianaWspomnia?em, ?e pobyt w willi wi??e si? tak?e z pi?knymi widokami, cisz? i odpr??eniem, a to za spraw? po?o?onego nieco ni?ej basenu, stoku poro?ni?tego drzewkami oliwnymi oraz g鏎skiego pejza?u niejako zamykaj?cego ten niebia?ski widok w ramie. Do tego trzeba jeszcze doda? b??kit w?oskiego nieba i relaks na le?akach ustawionych przy basenie... [4]
Zegary s?oneczne w Villa Meridiana powsta?y w latach 1999-2004, za? nied?ugo potem wydana zosta?a ksi??ka autorstwa Sir Mark Lennox-Boyda po?wi?cona tematyce zegar闚 s?onecznych [5], kt鏎ej ok?adk? zdobi w?a?nie La Meridiana. Przestrze? dost?pna na schodach jest na tyle w?ska, ?e nie da si? jednym kadrem obj?? ca?ej kompozycji i z?o?ono?ci zawartych w niej zegar闚.
© 2018 by GNOMONIKA.pl
Autor: Darek Oczki
liczba wizyt: 5235 | ocena: brak | komentarze: brak
Przypisy
Galeria
1 2 3
Seria: Zegary s?oneczne Italii
Chcesz skomentowa ten artyku b康 do陰czy do trwaj帷ej dyskusji?
Wejd na Forum i podziel si z nami swoimi przemy郵eniami i wra瞠niami.