Darek Oczki ››› Wyprawa we francuskie Alpy – mekki zegar闚 s這necznych

Tam gdzie czas nadal mierzy si s這鎍em

18 sierpnia 2011, godz. 18:55
 
Niecodzienny widok – s這necznik w Saint-Crepin na za豉maniu 軼iany. Sentencja m闚i: Przechodz帷 t璠y przemijamy tak, jak mija czas.Gnomonika, czyli nauka o tworzeniu zegar闚 s這necznych, to od wiek闚 najbardziej podstawowy element astronomii. Dawniej ka盥y uczony badaj帷y niebo i gwiazdy potrafi wykre郵a s這neczne czasomierze na powierzchniach o dowolnej deklinacji i inklinacji w stosunku do g堯wnych kierunk闚 鈍iata. Dzi w erze zegar闚 atomowych wydaje si, 瞠 nauka ta bezpowrotnie odesz豉 do lamusa. Ale czy rzeczywi軼ie? Postanowili鄉y przekona si o tym we francuskich Alpach – miejscu pe軟ym ma造ch g鏎skich wiosek, w kt鏎ych zegary s這neczne zobaczy mo積a na niemal co drugim domu.
Zegar z gnomonem otworkowym przy wej軼iu do Atelier Acacia w Mont-Dauphin.Francja stanowi naturalny magnes dla mi這郾ik闚 zegar闚 s這necznych, gdy spo鈔鏚 wszystkich kraj闚 Europy to w豉郾ie tam jest ich najwi璚ej. Co ciekawe istotne zag瘰zczenie s這necznik闚 wyst瘼uje w departamencie Hautes Alpes, czyli po naszemu w rejonie Alp Wysokich. Do嗆 powiedzie, 瞠 na terenie o powierzchni mniejszej od wojew鏚ztwa opolskiego istnieje ponad 1500 zegar闚 s這necznych, czyli niemal dwa razy tyle, co w ca貫j Polsce. Ponadto to w豉郾ie tam odnotowuje si oko這 330 s這necznych dni w roku, co w por闚naniu z naszymi 80 jest naprawd imponuj帷ym wynikiem. Bardzo prawdopodobne, 瞠 w豉郾ie wysokie nas這necznienie inspiruje okolicznych mieszka鎍闚 do umieszczania na swoich domach s這necznych czasomierzy. Ogromny wp造w na ten stan rzeczy mia te niew徠pliwie w璠rowny w這ski mistrz gnomoniki, Giovanni Francesco Zarbula, kt鏎y przez kilkadziesi徠 lat XIX wieku przemierza na osio趾u Alpy, oferuj帷 w ka盥ej wiosce swoje us逝gi. By on nie tylko wybitnym rzemie郵nikiem, ale tak瞠 doskona造m artyst, dzi瘯i czemu zabytkowe s這neczniki tych stron maj tak wiele uroku.
Alpejskie zegary osza豉miaj urokiem nawet wtedy, gdy nie ma s這鎍a (Aiguilles).Na prze這mie lipca i sierpnia bie膨cego roku odbyli鄉y nasz drug ju wypraw w poszukiwaniu francuskich zegar闚 nap璠zanych s這鎍em. Rok wcze郾iej zwiedzali鄉y rejony niezwykle sympatycznego miasteczka Brian蔞n, gdzie odwiedziwszy wioski kilku okolicznych dolin, natrafili鄉y na ponad 120 s這necznik闚. W tym roku wyprawa skupi豉 si na Parku Queyras, kt鏎y znajduje si kilkadziesi徠 kilometr闚 na po逝dnie od Brian蔞n, u st鏕 Guillestre – najwi瘯szego miasta tej cz窷ci g鏎. W ci庵u 12 dni uda這 nam si zwiedzi kilkana軼ie miejscowo軼i o trudnych do wym闚ienia nazwach: Guillestre, Ch漮eau Queyras, Ville-Vieille, Saint-V廨an, Molines-en-Queyras, Aiguilles, Abriès, Arvieux, Ceillac, Saint-Cr廧in, Eygliers, Mont-Dauphin i Nice (przejazdem), a tak瞠 wiele mniejszych miejscowo軼i. Efektem by這 zdobycie 190 zegar闚 s這necznych, przy czym przez "zdobycie" rozumiemy odnalezienie i sfotografowanie – zazwyczaj ze wszystkich dost瘼nych stron.
Ilo軼i zegar闚 s這necznych w pa雟twach Europy (dane z sierpnia 2011):
Wizerunki 鈍i皻ych do嗆 cz瘰to pojawiaj si na alpejskich zegarach – prywatny dom w Saint-Crepin.
Francja – 31 000
W這chy – 12 000
Wielka Brytania – 11 000
Niemcy – 10 000
Austria – 3000
Czechy i S這wacja – 3000
Majorka – 900
Polska – 900
(dla por闚nania w ca貫j Ameryce P馧nocnej jest ich ok. 1000)
Widok na dolin le膨c u st鏕 Saint-Veran.Niech nikt jednak nie my郵i, 瞠 wystarczy wsi捷 do samochodu i zrobi w豉軼iw min, by Alpy leg造 u st鏕 rado郾ie machaj帷 ogonkiem. Zanim w ruch p鎩dzie migawka w aparacie fotograficznym, trzeba najpierw uzbroi si w mocne nerwy, by pokona dziesi徠ki serpentyn i stromych podjazd闚, w御kie zakr皻y nad 200-metrowymi przepa軼iami i ostre ska造 wisz帷e nad po這w jedni, ciemne tunele wykute w litej skale, w kt鏎ych samochody mijaj si na odleg這嗆 lusterka i? dziesi徠ki rowerzyst闚 utrudniaj帷ych jazd. Tak si sk豉da, 瞠 te g鏎y przyci庵aj mi這郾ik闚 silnych wra瞠 przez ca造 rok – nie tylko narciarzy zim, ale tak瞠 latem zwolennik闚 wszelkich sport闚 tak szosowych, powietrznych, jak i wodnych (tamtejsze rzeki to idealne miejsce do raftingu i sp造w闚 kajakiem w鈔鏚 wielkich kamieni). 疾by dojecha w wybrane miejsce czasem trzeba wspi望 si do wioski le膨cej na wysoko軼i 1800 m n.p.m. lub pokona prze喚cz, kt鏎ej kamienisty krajobraz co 篡wo przypomina nasz ksi篹yc (2800 m n.p.m., a niekiedy i wi璚ej).
Efektowny zegar s這neczny w Saint-Veran, kt鏎y powsta tydzie przed naszym przyjazdem.Po tych wszystkich prze篡ciach zostaje ju tylko rozkoszowanie si spokojnym 篡ciem g鏎skich wiosek i podziwianie malowniczych widok闚. No i oczywi軼ie zegar闚 s這necznych. A s wsz璠zie niezale積ie od stanu budynku – na ko軼iele, na siedzibie mera i na rozpadaj帷ych si domach – jednak zawsze na 軼ianie. Zegary inne ni wertykalne s w tej cz窷ci Francji niezwykle rzadkie. I cho w wi瘯szo軼i powsta造 kilkaset lat temu, to nie ust瘼uj dok豉dno軼i tym tworzonym dzisiaj. S這neczniki wida te we wszystkich dost瘼nych publikacjach i materia豉ch promocyjnych regionu: s na poczt闚kach, plakatach i turystycznych mapach, a w ka盥ej najmniejszej nawet ksi璕arni jest przynajmniej kilka ksi捫ek na ich temat. Chateau Queyras – w 1843 roku ten s這necznik wyszed spod r瘯i mistrza Zarbuli. Nie, gnomonika tam nie umar豉 – ona nadal 篡je i co wi璚ej pr篹nie si rozwija. Najciekawsze jest to, 瞠 ca造 czas powstaj nowe zegary. Dzisiejsi arty軼i i rzemie郵nicy w swoich pracowniach oferuj wyliczenie i zrobienie s這necznika, i to w kilku r騜nych technikach. We Francji obecnie dzia豉 oko這 50 pracowni tworz帷ych zegary s這neczne, a ich dzie豉 s zawsze bardzo kolorowe, atrakcyjnie wykonane i co najwa積iejsze bezb喚dnie pokazuj czas prawdziwy, czyli czas s這鎍a.
XIX-wieczny s這necznik w Saint-Veran wykonany przez Giovanniego Francesco Zarbul.Sama konstrukcja wi瘯szo軼i alpejskich zegar闚 jest bardzo prosta i tylko od ich tw鏎c闚 zale瘸這, jak g瘰ta b璠zie siatka linii godzinowych. Cz瘰to jednak na tarczach s這necznik闚 widuje si kalendarze pokazuj帷e kiedy S這鎍e wchodzi w kolejne znaki zodiaku oraz kiedy nast瘼uj wszystkie przesilenia. Dla zwi瘯szenia precyzji takich zegar闚, jako gnomon, czyli wskaz闚k, stosuje si nie jak zazwyczaj metalowy pr皻, lecz p造tk z otworkiem w 鈔odku, przez kt鏎y przechodzi pojedynczy promie tworz帷y na tarczy plamk 鈍iat豉. Innowacj w s這necznikach francuskich stanowi wielka litera M w miejscu godziny 12, kt鏎a pochodzi o s這wa "midi", czyli "po逝dnie".
Ilo軼i zegar闚 s這necznych w polskich miastach (dane z sierpnia 2011):
Uroczy s這necznik w Arvieux.
Warszawa – 41
Krak闚 – 17
Pozna – 17
Wroc豉w – 14
– 13
Szczecin – 13
J璠rzej闚 – 12
Gda雟k – 10
Cz瘰tochowa – 9
Toru – 9
Okiennice nadaj g鏎skim domom bajecznego klimatu, a zegar dope軟ia kompozycj (Pierre Grosse).Spo鈔鏚 wszystkich odwiedzonych miejscowo軼i najwi瘯sze wra瞠nie zrobi這 na nas Saint-V廨an – niewielka wioska po這穎na na po逝dniowym zboczu masywu trzytysi璚znika Pic de Ch漮eau Renard. Trudno wyja郾i fenomen tego miejsca, ale swoim urokiem, spokojem, po這瞠niem gwarantuj帷ym doskona貫 nas這necznienie i fantastyczne widoki oraz niebywa造m nagromadzeniem zegar闚 s這necznych, zjednuje ono serca wszystkich przyjezdnych. Jest to jedna z tych miejscowo軼i, w kt鏎ych ka盥y jest natychmiast got闚 zosta na zawsze. Saint-V廨an od samego wjazdu jest wyj徠kowe – nigdzie indziej przyjezdnych nie wita grupa m這dych dziewczyn wr璚zaj帷ych ulotki, mapki z zaznaczonymi wa積iejszymi s這necznikami i... pobieraj帷ymi 2 euro za miejsce na parkingu.
Zegar s這neczny we francuskiej miejscowo軼i Pierre Grosse, autor: Remi Potey.Dzisiaj w Saint-V廨an jest 35 zegar闚 s這necznych, a najnowszy z nich powsta dos這wnie tydzie przed nasz tam wizyt. Jego autor, R幦i Potey, to znany w ca貫j okolicy artysta, tw鏎ca ogromnej ilo軼i s這necznik闚 i konserwator tych ju starszych. Jego prace s wyj徠kowo pi瘯ne, barwne i plastyczne, maj sw鎩 rozpoznawalny charakter i klas, za same zegary nale膨 do doskonale wykonanych. Tak jak przed wiekami Zarbula wytyczy w豉sny kierunek w metodach wykre郵ania s這necznik闚 i nadawanej im stylistyce, tak dzi wiod帷ym mistrzem tego regionu Francji jest w豉郾ie R幦i Potey. W wielu miejscach wida te 郵ady innych tw鏎c闚 i pracowni jak cho熲y Evelyne i Norberta Peyrot czy Atelier Acacia z Mont-Dauphin, a ka盥y z tych s這necznik闚 jest osobnym, ma造m dzie貫m sztuki po陰czonym z najstarsz nauk.
Ko軼i馧 w Fontgillarde, kt鏎y wraz z zegarem tworzy magiczn kompozycj.Odwiedzaj帷 francuskie Alpy ma si wra瞠nie, 瞠 ludzie 篡j wed逝g czasu zegara s這necznego ozdabiaj帷ego ich dom. Nie ma po酥iechu i zgie趾u znanego z wielkich miast – jest za to prostota i ogromna 篡czliwo嗆 dla przyjezdnych. Nikt tam si nie z這軼i, gdy jaki napaleniec wchodzi komu do ogr鏚ka i fotografuje s這necznika. Ba, nawet zach璚aj do zrobienia paru zdj耩 w sieni domu, gdy urz康zono j w klasycznym g鏎skim stylu. To niezwyk貫, ale tym ludziom do regulacji codziennych czynno軼i naprawd wystarcza czas s這鎍a, cho przecie do嗆 znacz帷o odbiega on od urz璠owego. Za rok zobaczymy jak to wygl康a w Prowansji i na Lazurowym Wybrze簑.
© 2011 by GNOMONIKA.pl
Autor: Darek Oczki
liczba wizyt: 3501 | ocena: 4,50 (g這s闚: 4) | komentarze: 6
Seria: Zegary s這neczne Francji
Komentarze z Forum
19.08.2011 05:20
Tony
Some G L O R I O U S images. many thanks for sharing with us.
Kind Regards,
Tony
27.08.2011 02:40
Wojtek
No bardzo mi si to podoba – chyba sam wybior si w Alpy, 瞠by zobaczy te wasze s這neczniki  <img src='/forum/images/smilies/icon_e_smile.gif'>
29.08.2011 11:20
basia13
Widzia豉m link na Fejsie – super wyprawa  <img src='/forum/images/smilies/icon_e_smile.gif'> Siemka
21.09.2011 07:19
Dharani
Z niemala przyjemnoscia donosze, ze ten artykul ukazal sie w najnowszym numerze magazynu Urania (5/2011), ktory od dzis dostepny jest w sieci Emppikow. Co prawda nie dostalismy az tyle miejsca, na ile mielismy nadzieje, ale I tak jest calkim niezle  <img src='/forum/images/smilies/icon_e_smile.gif'>
22.10.2011 05:17
ortomar
cytat:
Z niemala przyjemnoscia donosze, ze ten artykul ukazal sie w najnowszym numerze magazynu Urania (5/2011), ktory od dzis dostepny jest w sieci Emppikow. Co prawda nie dostalismy az tyle miejsca, na ile mielismy nadzieje, ale I tak jest calkim niezle  <img src='/forum/images/smilies/icon_e_smile.gif'>
Witam Pana, Panie Darku, na ekranie.
Zakupi貫m URANI szczeg鏊nie z powodu Pa雟kiego opisu dziedziny, kt鏎a od dawna mnie interesuje.
Po wej軼iu na stronk – nota bene bardzo czytelnie i fachowo zrobion – mam ostateczne postanowienia: wreszcie zbudowa pierwszy SΜNECZNIK i szuka wcze郾iej wykonanych, co by jak najszybciej wsp鏊nie pokona magiczne M.  <img src='/forum/images/smilies/icon_e_smile.gif'>
Serdecznie pozdrawiam spod zegara CONRADINUM Gda雟k-Wrzeszcz
Marek D帳kowski
23.10.2011 02:34
Dharani
Na pocz徠ek proponuj, 瞠by鄉y sobie darowali tych "pan闚" i "panie"  <img src='/forum/images/smilies/icon_e_smile.gif'> OK? A zatem:
Cze嗆 Marek  <img src='/forum/images/smilies/icon_e_smile.gif'>
Twoje s這wa w przyjemny spos鏏 貫chc moje ego  <img src='/forum/images/smilies/icon_e_smile.gif'> Mi這 mi, 瞠 jest kto, kto dzieli nasz pasj i do tego jeszcze podoba mu si nasz serwis  <img src='/forum/images/smilies/icon_e_smile.gif'> Wykonanie prostego zegara jako szczeg鏊nie skomplikowane nie jest, ale im wi璚ej element闚 chcesz na nim zamie軼i, tym wi璚ej wiedzy to wymaga. Niedawno pomaga貫m studentowi z rzeszowskiej uczelni zaprojektowa zegar s這neczny w ramach pracy in篡nierskiej, wi璚 je郵i b璠 w stanie jako pom鏂, to wal 鄉ia這  <img src='/forum/images/smilies/icon_e_smile.gif'> Posiadasz jakie materia造 廝鏚這we opisuj帷e proces budowy s這necznika?
Faktycznie, od pewnego czasu przygl康amy si tej niedo軼ignionej eMce, ale kto wie, mo瞠 ju mamy tyle zegar闚 w Polsce, a po prostu nie ma ich jeszcze w naszym Katalogu? Pomoc w poszukiwaniach bardzo si przyda  <img src='/forum/images/smilies/icon_e_smile.gif'>
Widz, 瞠 znikn窸a cz窷 Twojej pierwotnej wiadomo軼i, ale oczywi軼ie masz racj – we wspomnianym rysunki jest b陰d – zamieni貫m miejscami warto軼i dla szeroko軼i i d逝go軼i geograficznej  <img src='/forum/images/smilies/icon_e_smile.gif'> Dzi瘯i za zwr鏂enie uwagi.
Pozdr闚ki
Dharani
Chcesz skomentowa ten artyku b康 do陰czy do trwaj帷ej dyskusji?
Wejd na Forum i podziel si z nami swoimi przemy郵eniami i wra瞠niami.