Darek Oczki ››› S?onecznikowe ?owy w Italii

Aiello del Friuli – miasto zegar闚 s?onecznych

11 wrze郾ia 2015, godz. 20:44
 
W Europie znanych jest przynajmniej kilka miejscowo?ci szczyc?cych si? mianem miasta (b?d? wioski) zegar闚 s?onecznych. Niew?tpliwie nale?y tu wymieni? Saint-V廨an we Francji, Saluzzo i Bellino w Piedmoncie (W?ochy), R飆tingen i Gernsbach w Niemczech, czy nawet nasz J?drzej闚, kt鏎y co prawda oficjalnie owego statusu nie posiada, ale trzeba przyj??, ?e za takie uchodzi. Do grupy tej nale?y te? miasteczko Aiello del Friuli le??ce w regionie Udine w Italii, kt鏎e w kategorii liczebno?ci s?onecznik闚 deklasuje wszystkich konkurent闚. Wakacyjna podr? do W?och pozwoli?a nam pozna? Aiello i potwierdzi? jego pozycj? lidera w niniejszym rankingu. Znajduj?ce si? tam zegary s?oneczne charakteryzuj? si? zar闚no urokiem kompozycji, pomys?owo?ci? konstrukcji, jak i niezwyk?? precyzj? dzia?ania.
W Aiello del Friuli istnieje wiele miejsc, staj?c w kt鏎ych wida? po kilka zegar闚 s?onecznych na raz.Gdyby na chwil? zapomnie? o zegarach, to samo Aiello del Friuli jest zupe?nie zwyczajnym niewielkim miastem, kt鏎e niczym nie odr?nia si? od setek innych – jest wr?cz ma?o interesuj?ce je?li chodzi o architektur? i po?o?enie i wyra?nie blednie w por闚naniu cho?by ze wspomnianym francuskim Saint-V廨an. To dopiero liczba i r?norodno?? s?onecznik闚 sprawia, ?e miejsce to staje si? rajem dla pasjonat闚 s?onecznego czasu. Kto? m?dry uczyni? z tego wielki walor i to, co pospolite zamieni? w jedyne w swoim rodzaju.
Ulotki prezentuj?ce histori? i mo?liwo?ci zegar闚 s?onecznych (po lewej) oraz rozmieszczenie obiekt闚 na planie miasta (po prawej).Od pi?tnastu lat w Aiello odbywa si? ?wi?to pod nazw? Festa della Meridiane. Zje?d?aj? tam wtedy pasjonaci z ca?ej Italii, odbywaj? si? rozmaite prezentacje, targi i spacery oraz doroczny konkurs, w ramach kt鏎ego oceniane s? nowe zegary. Zwykle jest to 4-5 nowych s?onecznik闚. Matematyka m闚i wszystko – tylko w ci?gu owych 15 lat w Aiello powsta?o przynajmniej 60 nowych zegar闚 s?onecznych, za? w sumie na dzie? dzisiejszy naliczy? tam mo?na sporo ponad 100. W miejscowym muzeum dost?pne s? ulotki propaguj?ce temat. Pierwsza omawia podstawowe zagadnienia zwi?zane z gnomonik?, histori? pomiaru czasu i typami s?onecznych czasomierzy. Jednocze?nie jest tam te? mowa o Pesariis, niejako bli?niaczej miejscowo?ci le??cej na dalekiej p?nocy kraju, kt鏎a z kolei szczyci si? zegarami mechanicznymi. Druga ulotka to rodzaj katalogu miejscowych s?onecznik闚, po??czonego z planem miasta dziel?cym je na dzielnice. Podzia? ten jest nieco sztuczny, jednak bez w?tpienia u?atwia tropienie zegar闚.
Plan miasta Aiello del Friuli z podzia?em na dzielnice u?atwiaj?cym odszukanie wszystkich zegar闚.W urz?dzie miasta znajduje si? centrum informacji gnomonicznej, jednak nie uda?o nam si? dowiedzie? czego dok?adnie dotyczy owa edukacja. Dla turyst闚 zagranicznych jest dobra wiadomo?? – znajomo?? j?zyka jest w Aiello zbyteczna. Wystarczy podej?? do ogrodzenia prywatnego budynku ozdobionego zegarem i w?a?cicielowi powiedzie? "La meridiana", czyli "zegar s?oneczny" (o ile w og鏊e zainteresuje si? wycelowanym w jego stron? obiektywem). Mieszka?cy s? ?yczliwi i dumni ze swoich zegar闚, gotowi s? wr?cz usun?? zb?dne sprz?ty z podw鏎ka, by nic nie za?mieca?o kadru. O wadze jak? dla tamtejszych ludzi maj? zegary s?oneczne ?wiadczy fakt umieszczania na nich w?asnych sentencji, cytat闚 i m?dro?ci. Cz?sto te? oprawa graficzna nawi?zuje do zaj??, zami?owa? i profesji w?a?cicieli – na przyk?ad nad piekarni? wisi zegar ze scen? pieczenia chleba, a na domu muzyka wida? skrzypce, pianino i nuty splecione z liniami godzin.
Lusterko umieszczone ponad powierzchni? dachu pozwala odczyta? godziny po?udniowej na p?nocnej ?cianie.W mie?cie bardzo popularne s? zegary typu zupe?nie u nas nieznanego – to czasomierze umieszczane na ?cianach p?nocnych, ale wskazuj?cych godziny po?udniowe. Sztuczka ta mo?liwa jest dzi?ki zastosowaniu niewielkich zwierciade? wystawionych ponad dachy budynk闚. Tego rodzaju rozwi?zanie jest charakterystyczne dla Italii, gdy? to w?a?nie st?d pochodzi? Emmanuel Maignan, XVII-wieczny uczony, kt鏎y opracowa? metod? tworzenia zegar闚 wykorzystuj?cych zasad? odbicia ?wiat?a s?onecznego. Z tego wzgl?du szukaj?c w Aiello kolejnego s?onecznika trzeba ogl?da? dos?ownie wszystkie ?ciany budynk闚, bo tam czasomierze mog? skrywa? si? na dos?ownie ka?dej ?cianie i powierzchni.
Przyk?ady gnomon闚 otworkowych.O fachowo?ci wykonania w?oskich zegar闚 ?wiadczy fakt, ?e poza zwyczajowymi liniami godzinowymi, kalendarzami i analemmami, wi?kszo?? tamtejszych zegar闚 jako gnomonem pos?uguje si? nie tyle pr?tem czy kawa?kiem blachy, lecz pojedyncz? plamk? ?wiat?a s?onecznego przechodz?c? przez odpowiednio ustawiony otw鏎 w gnomonie. Nagromadzenie s?onecznik闚 w Aiello jest tak du?e, ?e staj?c w pewnych miejscach zobaczy? mo?na nie jeden, nie dwa, ale niekiedy nawet pi?? zegar闚 na raz.
W muzeum mo?na ?ledzi? przej?cie cienia przez po?udnik miejscowy na kilku zegarach jednocze?nie.Opowiadaj?c o Aiello del Friuli nie mo?na pomin?? pewnego miejsca. Jest nim tamtejsze muzeum, kt鏎ego nazw? nale?y chyba przet?umaczy? jako Muzeum Kultury Ch?opskiej (lub Wiejskiej). Samo w sobie atrakcji dla nas oczywi?cie nie stanowi, ale wa?ny tam jest fakt, ?e na jego dziedzi?cu umieszczono ju? ponad 20 r?nych zegar闚 s?onecznych (a wci?? ich przybywa) odzwierciedlaj?cych metody pomiaru czasu znane w r?nych kulturach jeszcze od staro?ytno?ci. Wida? tam zatem zegary antyczne i arabskie, godziny kanoniczne, w?oskie i babilo?skie, s? kalendarze, analemmy, miejscowe po?udniki i oczywi?cie wielka tablica r闚nania czasu. Stoj?c tam nie wiadomo, w kt鏎? stron? zwr鏂i? oczy. Wa?ne jednak jest to, ?e w chwili po?udnia wszystkie tarcze widz?ce wtedy s?o?ce niezawodnie wskazuj? dok?adnie t? sam? godzin?. Dzi?ki temu na na kilku zegarach jednocze?nie obserwowali?my moment przej?cia cienia przez lini? po?udnikow?.
Autor w gnomonicznym sercu Italii – dziedziniec pe?en zegar闚 s?onecznych w Aiello del Friuli.Wracaj?c z tej podr?y do naszego kraju uzbroi? si? nale?y w ogromne zasoby tolerancji i cierpliwo?ci – ko?czy si? bowiem pi?kno ??czone z naukow? precyzj?. By? mo?e jednak J?drzej闚 jako miasto skorzysta z przedstawionego pomys?u i zaanga?uje europejskie fundusze w poprawienie wizerunku miasta – to zagwarantuje nie tylko atrakcje turystyczne, ale tak?e daleko id?c? estetyk? ka?dego budynku ze s?onecznym zegarem. Nie trzeba chyba dodawa?, ?e lokalni arty?ci we wsp?pracy z rodzimymi specjalistami od gnomoniki mog? razem znale?? wiele zaj?cia i tym samym przys?u?y? si? urokowi miasta i regionu.
© 2015 by GNOMONIKA.pl
Autor: Darek Oczki
liczba wizyt: 7231 | ocena: 5,00 (g這s闚: 1) | komentarze: 2
Przypisy
Galeria
1 2 3 4 5
Seria: Zegary s?oneczne Italii
Komentarze z Forum
13.09.2015 05:11
przemek
Bardzo fajne to miejsce i intersuj?ca relacja.
Ciekaw jestem, kto kryje si? za fenomenem Aiello del Friuli. Czy grupa kilku mi?o?nik闚, czy tylko jedna osoba? I od kiedy zacze?? si? przygoda miasteczka ze s?onecznikami?
Wydaje mi si?, ?e tajemnic? sukcesu Aiello del Friuli, jest chyba umiej?tno?? zara?enia pasj? mieszka?c闚 i przekonanie decycent闚, ?e warto zainwestowa? i zaanga?owa? si? w takie dzia?ania – to w?a?nie mo?e by? recepta dla J?drzejowa.
21.09.2015 02:54
Dharani
Tak, to interesuj?ce pytania, jednak niestety nie znam na nie odpowiedzi. Tradycja festyn闚 trwa ju? ?adnych kilkana?cie lat. Z tego co wiem, to raczej nie ma szans na to, by J?drzej闚 podchwyci? ten w?tek. Szkoda, szkoda.
Chcesz skomentowa ten artyku b康 do陰czy do trwaj帷ej dyskusji?
Wejd na Forum i podziel si z nami swoimi przemy郵eniami i wra瞠niami.