Darek Oczki ››› S這necznikowe 這wy w Italii

Aiello del Friuli – miasto zegar闚 s這necznych

11 wrze郾ia 2015, godz. 20:44
 
W Europie znanych jest przynajmniej kilka miejscowo軼i szczyc帷ych si mianem miasta (b康 wioski) zegar闚 s這necznych. Niew徠pliwie nale篡 tu wymieni Saint-V廨an we Francji, Saluzzo i Bellino w Piedmoncie (W這chy), R飆tingen i Gernsbach w Niemczech, czy nawet nasz J璠rzej闚, kt鏎y co prawda oficjalnie owego statusu nie posiada, ale trzeba przyj望, 瞠 za takie uchodzi. Do grupy tej nale篡 te miasteczko Aiello del Friuli le膨ce w regionie Udine w Italii, kt鏎e w kategorii liczebno軼i s這necznik闚 deklasuje wszystkich konkurent闚. Wakacyjna podr騜 do W這ch pozwoli豉 nam pozna Aiello i potwierdzi jego pozycj lidera w niniejszym rankingu. Znajduj帷e si tam zegary s這neczne charakteryzuj si zar闚no urokiem kompozycji, pomys這wo軼i konstrukcji, jak i niezwyk陰 precyzj dzia豉nia.
W Aiello del Friuli istnieje wiele miejsc, staj帷 w kt鏎ych wida po kilka zegar闚 s這necznych na raz.Gdyby na chwil zapomnie o zegarach, to samo Aiello del Friuli jest zupe軟ie zwyczajnym niewielkim miastem, kt鏎e niczym nie odr騜nia si od setek innych – jest wr璚z ma這 interesuj帷e je郵i chodzi o architektur i po這瞠nie i wyra幡ie blednie w por闚naniu cho熲y ze wspomnianym francuskim Saint-V廨an. To dopiero liczba i r騜norodno嗆 s這necznik闚 sprawia, 瞠 miejsce to staje si rajem dla pasjonat闚 s這necznego czasu. Kto m康ry uczyni z tego wielki walor i to, co pospolite zamieni w jedyne w swoim rodzaju.
Ulotki prezentuj帷e histori i mo磧iwo軼i zegar闚 s這necznych (po lewej) oraz rozmieszczenie obiekt闚 na planie miasta (po prawej).Od pi皻nastu lat w Aiello odbywa si 鈍i皻o pod nazw Festa della Meridiane. Zje盥瘸j tam wtedy pasjonaci z ca貫j Italii, odbywaj si rozmaite prezentacje, targi i spacery oraz doroczny konkurs, w ramach kt鏎ego oceniane s nowe zegary. Zwykle jest to 4-5 nowych s這necznik闚. Matematyka m闚i wszystko – tylko w ci庵u owych 15 lat w Aiello powsta這 przynajmniej 60 nowych zegar闚 s這necznych, za w sumie na dzie dzisiejszy naliczy tam mo積a sporo ponad 100. W miejscowym muzeum dost瘼ne s ulotki propaguj帷e temat. Pierwsza omawia podstawowe zagadnienia zwi您ane z gnomonik, histori pomiaru czasu i typami s這necznych czasomierzy. Jednocze郾ie jest tam te mowa o Pesariis, niejako bli幡iaczej miejscowo軼i le膨cej na dalekiej p馧nocy kraju, kt鏎a z kolei szczyci si zegarami mechanicznymi. Druga ulotka to rodzaj katalogu miejscowych s這necznik闚, po陰czonego z planem miasta dziel帷ym je na dzielnice. Podzia ten jest nieco sztuczny, jednak bez w徠pienia u豉twia tropienie zegar闚.
Plan miasta Aiello del Friuli z podzia貫m na dzielnice u豉twiaj帷ym odszukanie wszystkich zegar闚.W urz璠zie miasta znajduje si centrum informacji gnomonicznej, jednak nie uda這 nam si dowiedzie czego dok豉dnie dotyczy owa edukacja. Dla turyst闚 zagranicznych jest dobra wiadomo嗆 – znajomo嗆 j瞛yka jest w Aiello zbyteczna. Wystarczy podej嗆 do ogrodzenia prywatnego budynku ozdobionego zegarem i w豉軼icielowi powiedzie "La meridiana", czyli "zegar s這neczny" (o ile w og鏊e zainteresuje si wycelowanym w jego stron obiektywem). Mieszka鎍y s 篡czliwi i dumni ze swoich zegar闚, gotowi s wr璚z usun望 zb璠ne sprz皻y z podw鏎ka, by nic nie za鄉ieca這 kadru. O wadze jak dla tamtejszych ludzi maj zegary s這neczne 鈍iadczy fakt umieszczania na nich w豉snych sentencji, cytat闚 i m康ro軼i. Cz瘰to te oprawa graficzna nawi您uje do zaj耩, zami這wa i profesji w豉軼icieli – na przyk豉d nad piekarni wisi zegar ze scen pieczenia chleba, a na domu muzyka wida skrzypce, pianino i nuty splecione z liniami godzin.
Lusterko umieszczone ponad powierzchni dachu pozwala odczyta godziny po逝dniowej na p馧nocnej 軼ianie.W mie軼ie bardzo popularne s zegary typu zupe軟ie u nas nieznanego – to czasomierze umieszczane na 軼ianach p馧nocnych, ale wskazuj帷ych godziny po逝dniowe. Sztuczka ta mo磧iwa jest dzi瘯i zastosowaniu niewielkich zwierciade wystawionych ponad dachy budynk闚. Tego rodzaju rozwi您anie jest charakterystyczne dla Italii, gdy to w豉郾ie st康 pochodzi Emmanuel Maignan, XVII-wieczny uczony, kt鏎y opracowa metod tworzenia zegar闚 wykorzystuj帷ych zasad odbicia 鈍iat豉 s這necznego. Z tego wzgl璠u szukaj帷 w Aiello kolejnego s這necznika trzeba ogl康a dos這wnie wszystkie 軼iany budynk闚, bo tam czasomierze mog skrywa si na dos這wnie ka盥ej 軼ianie i powierzchni.
Przyk豉dy gnomon闚 otworkowych.O fachowo軼i wykonania w這skich zegar闚 鈍iadczy fakt, 瞠 poza zwyczajowymi liniami godzinowymi, kalendarzami i analemmami, wi瘯szo嗆 tamtejszych zegar闚 jako gnomonem pos逝guje si nie tyle pr皻em czy kawa趾iem blachy, lecz pojedyncz plamk 鈍iat豉 s這necznego przechodz帷 przez odpowiednio ustawiony otw鏎 w gnomonie. Nagromadzenie s這necznik闚 w Aiello jest tak du瞠, 瞠 staj帷 w pewnych miejscach zobaczy mo積a nie jeden, nie dwa, ale niekiedy nawet pi耩 zegar闚 na raz.
W muzeum mo積a 郵edzi przej軼ie cienia przez po逝dnik miejscowy na kilku zegarach jednocze郾ie.Opowiadaj帷 o Aiello del Friuli nie mo積a pomin望 pewnego miejsca. Jest nim tamtejsze muzeum, kt鏎ego nazw nale篡 chyba przet逝maczy jako Muzeum Kultury Ch這pskiej (lub Wiejskiej). Samo w sobie atrakcji dla nas oczywi軼ie nie stanowi, ale wa積y tam jest fakt, 瞠 na jego dziedzi鎍u umieszczono ju ponad 20 r騜nych zegar闚 s這necznych (a wci捫 ich przybywa) odzwierciedlaj帷ych metody pomiaru czasu znane w r騜nych kulturach jeszcze od staro篡tno軼i. Wida tam zatem zegary antyczne i arabskie, godziny kanoniczne, w這skie i babilo雟kie, s kalendarze, analemmy, miejscowe po逝dniki i oczywi軼ie wielka tablica r闚nania czasu. Stoj帷 tam nie wiadomo, w kt鏎 stron zwr鏂i oczy. Wa積e jednak jest to, 瞠 w chwili po逝dnia wszystkie tarcze widz帷e wtedy s這鎍e niezawodnie wskazuj dok豉dnie t sam godzin. Dzi瘯i temu na na kilku zegarach jednocze郾ie obserwowali鄉y moment przej軼ia cienia przez lini po逝dnikow.
Autor w gnomonicznym sercu Italii – dziedziniec pe貫n zegar闚 s這necznych w Aiello del Friuli.Wracaj帷 z tej podr騜y do naszego kraju uzbroi si nale篡 w ogromne zasoby tolerancji i cierpliwo軼i – ko鎍zy si bowiem pi瘯no 陰czone z naukow precyzj. By mo瞠 jednak J璠rzej闚 jako miasto skorzysta z przedstawionego pomys逝 i zaanga簑je europejskie fundusze w poprawienie wizerunku miasta – to zagwarantuje nie tylko atrakcje turystyczne, ale tak瞠 daleko id帷 estetyk ka盥ego budynku ze s這necznym zegarem. Nie trzeba chyba dodawa, 瞠 lokalni arty軼i we wsp馧pracy z rodzimymi specjalistami od gnomoniki mog razem znale潭 wiele zaj璚ia i tym samym przys逝篡 si urokowi miasta i regionu.
© 2015 by GNOMONIKA.pl
Autor: Darek Oczki
liczba wizyt: 2009 | ocena: 5,00 (g這s闚: 1) | komentarze: 2
Przypisy
Galeria
1 2 3 4 5
Seria: Zegary s這neczne Italii
Komentarze z Forum
13.09.2015 05:11
przemek
Bardzo fajne to miejsce i intersuj帷a relacja.
Ciekaw jestem, kto kryje si za fenomenem Aiello del Friuli. Czy grupa kilku mi這郾ik闚, czy tylko jedna osoba? I od kiedy zacze陰 si przygoda miasteczka ze s這necznikami?
Wydaje mi si, 瞠 tajemnic sukcesu Aiello del Friuli, jest chyba umiej皻no嗆 zara瞠nia pasj mieszka鎍闚 i przekonanie decycent闚, 瞠 warto zainwestowa i zaanga穎wa si w takie dzia豉nia – to w豉郾ie mo瞠 by recepta dla J璠rzejowa.
21.09.2015 02:54
Dharani
Tak, to interesuj帷e pytania, jednak niestety nie znam na nie odpowiedzi. Tradycja festyn闚 trwa ju 豉dnych kilkana軼ie lat. Z tego co wiem, to raczej nie ma szans na to, by J璠rzej闚 podchwyci ten w徠ek. Szkoda, szkoda.
Chcesz skomentowa ten artyku b康 do陰czy do trwaj帷ej dyskusji?
Wejd na Forum i podziel si z nami swoimi przemy郵eniami i wra瞠niami.