Darek Oczki ››› S這necznikowa turystyka

Wrze郾iowe s這鎍e dla zegar闚 s這necznych

28 wrze郾ia 2011, godz. 00:46
 
Wrzesie w bardzo wyra幡y spos鏏 zrekompensowa tegoroczne braki w s這鎍u poprzednich miesi璚y letnich. Niebo by這 b喚kitne, a temperatury ca趾iem przyzwoite, przez co a si chcia這 wyskoczy gdzie za miasto. Jest to idealna aura do fotografowania s這necznik闚, tote nie marnowali鄉y czasu – w ka盥y kolejny weekend mia豉 miejsce s這necznikowa wyprawa – czasem rowerowa, a czasem samochodowa.
Wej軼ie do ko軼io豉 w G這gowcuEfektem tej serii wyjazd闚 by這 odnalezienie 20 istniej帷ych zegar闚 s這necznych i odwiedzenie 7 miejsc dawniej szczyc帷ych si s這necznikami, kt鏎e jednak do dzi nie dotrwa造. Tym samym nasza mapa Polski coraz dok豉dniej wype軟ia si czerwonymi punktami, czyli oznaczeniami ju zdobytych miejscowo軼i zegarowych. Oczywi軼ie jest to pow鏚 do rado軼i, ale jednocze郾ie do drobnego zmartwienia, gdy wkr鏒ce chc帷 dotrze do kolejnego zegara b璠ziemy musieli przejecha ponad 200 km. No chyba, 瞠 w naszej okolicy powstan nowe s這neczniki :)

Poszukuj帷 s這necznych czasomierzy
Kopiec z zegarem s這necznym upami皻niaj帷y zako鎍zenie budowy drogi pomi璠zy Lublinem i Zamo軼iemW pierwszy weekend wrze郾ia odby豉 si wyprawa rowerowa z Kutna do υdzi przez G這gowiec, Dru瘺in i Podd瑿ice oraz dwie miejscowo軼i, w kt鏎ych zegar闚 nie zastali鄉y, czyli Konstancin i Spycimierz. W tej drugiej zegar kiedy by na ko軼iele i obecni w這darze postanowili zaznaczy ten fakt wzniesieniem nowego s這necznika, ale pomimo zapewnie w prasie do dzi go tam nie ma. W G這gowcu i Podd瑿icach po zegarach zosta造 ju niemal same gnomony (na pa豉cu w Podd瑿icach wygi皻y przez robotnik闚 remontuj帷ych budynek), za w Dru瘺icach zobaczy mo積a do嗆 osobliwego s這necznika o okr庵貫j tarczy i zaznaczonej tylko jednej godzinie – XII. Ewenementem jest tu namalowana wskaz闚ka ustawiona na godzinie 12 jak w zegarkach mechanicznych, czyli skierowana pionowo w g鏎. Po dojechaniu do mety w υdzi licznik w rowerze pokazywa przejechany dystans 180 km (to nasz prywatny rekord).
Fronton pa豉cu w Podd瑿icach z resztkami zegara s這necznegoWeekend drugi to wycieczka samochodem na po逝dniowy wsch鏚 od Warszawy w rejony pomi璠zy Lublinem a wschodni granic. Odwiedzili鄉y wtedy Piaski, υpiennik, Rejowiec Fabryczny, Che軛, Wierzbic, Orch闚ek, W這daw, Podedw鏎ze i Jat, a do zegarowych zbior闚 do陰czy這 wtedy kolejne 10 s這necznik闚. Najciekawsze – bo najstarsze – by造 zegary w υpienniku i Podedw鏎zu. Pierwszy z nich ustawiono na niewielkim kopcu niemal w lesie, z dala od wszelkich miejscowo軼i i zabudowa. Upami皻nia on zako鎍zenie w 1835 roku budowy drogi z Lublina do Zamo軼ia, a znajduje si dok豉dnie w po這wie odleg這軼i mi璠zy tymi miastami. Ciekawostk jest te s這necznik z Podedw鏎za, kt鏎y wbrew wszelkim oczekiwaniom stoi wewn徠rz ko軼io豉 i s逝篡 jako... stolik. Wydaje si, 瞠 nikt tam tak naprawd nie wie, jaki zabytek skrywa si pod dachem 鈍i徠yni. Na pewno jednak przyjdzie czas, 瞠 s這necznik ten wr鏂i na dobrze nas這necznione miejsce i wtedy wszyscy podzi瘯uj miejscowemu ko軼ielnemu za opiek nad nim.
Kolejna wyprawa znowu ruszy豉 na dw鏂h ko豉ch, a jej celem by這 odwiedzenie czterech miejscowo軼i na wsch鏚 od Siedlec. Trasa okaza豉 si jednak trudniejsza od poprzedniej, tote wymaga豉 znacznie wi璚ej wysi趾u. Niestety tylko po這wa z planowanych czterech zegar闚 nadal istnieje – przy szkole w υsicach i na rynku w Drohiczynie. Zegary na ko軼iele w Sarnakach i na pa豉cu w Korczewie zniszczono wiele lat wcze郾iej.
Zadbany i dobrze strze穎ny zegar s這neczny na dziedzi鎍u Wy窺zej Szko造 Zawodowej w Che軛ieOstatni weekend wrze郾ia zaprowadzi nas ok. 200 km na po逝dniowy zach鏚 od Warszawy, ale dla samochodu nie by這 to jakie szczeg鏊nie trudne zadanie. Tym razem uda這 nam si dotrze do pi璚iu spo鈔鏚 o鄉iu zaplanowanych s這necznik闚. A trzy zatem znikn窸y wraz z up造wem czasu i prawdopodobnie nie do ko鎍a przemy郵an gospodark zabytkami tych ziem. Nieistniej帷e ju zegary odmierza造 kiedy czas na dw鏂h dworach w Ostrowie i Kamionce oraz na ko軼iele w Konopnicy. Uda這 si za to odnale潭 s這neczniki w S璠ziejowicach, Burzeninie, Wieluniu, P徠nowie i Be販hatowie. Najbardziej w pami璚i zapad chyba zegar z P徠nowa, kt鏎y de facto zegarem nie jest – motyw zegara s這necznego znajduje si w herbie gminy i stanowi swego rodzaju upami皻nienie czasomierza, kt鏎y znajdowa si kiedy na 軼ianie dworu w Kamionce, najstarszej wsi w gminie.

R璚e i nogi opadaj
Uszkodzony zegar s這neczny w WierzbicyOg鏊n refleksj p造n帷 z tych wszystkich wypraw jest frustracja poziomem 鈍iadomo軼i naszych rodak闚. Nie chodzi tu nawet o to, czy ka盥y rozumie zasady dzia豉nia s這necznik闚 i potrafi poprawnie odczyta z nich czas. Rzecz w tym, 瞠 zazwyczaj nawet nie ma jak go odczyta, gdy mieszka鎍y naszych miast i wsi wol zdobycze kultury niszczy zamiast z nich korzysta. Tak, to bardzo gorzka prawda, ale niemal po這wa z odnalezionych w tym czasie zegar闚 s這necznych zosta豉 uszkodzona przez miejscow m這dzie. Na celownik wszystkich podpitych i ch皻nych do pokazania si造 przed kolegami nastolatk闚 trafiaj oczywi軼ie wystaj帷e elementy zegar闚, czyli gnomony. ζtwo wyobrazi sobie poziom frustracji, z這軼i i rozgoryczenia na widok trzeciego i czwartego zegara w ci庵u jednego dnia, w kt鏎ym kto u豉ma gnomon. Je郵i nie zrobili tego bezmy郵ni wandale, to zapewne r璚e swe maczali tam zbieracze z這mu gotowi wymontowa ka盥y kawa貫k metalu, byle tylko dosta w skupie par z這tych na tanie wino.
Uszkodzony zegar w Orch闚kuBy mo瞠 najlepiej by by這 pod陰czy tarcze s這necznik闚 do pr康u, by nikogo nie kusi造 zapasy z wystaj帷ym gnomonem, bo monitoring zazwyczaj na nic si nie zdaje. Ci ludzie czuj si bezkarni i dlatego z rado軼i zdepcz wszystko, co pi瘯ne i kulturowo warto軼iowe. I to wy陰cznie dlatego, 瞠 jeden czy drugi ma ze sob problemy lub na wiejskiej dyskotece nie spodoba si upatrzonej dziewczynie. A mo瞠 jednak zamiast zegar闚 horyzontalnych w miejscach publicznych lepiej tworzy s這neczniki na 軼ianach budynk闚? Wtedy 瘸den z miejscowych "inteligentnych inaczej" by tam nie dosi璕n掖, a zegar m鏬豚y s逝篡 przez lata, a nawet dekady. To przykre, ale po kilku takich wycieczkach wida bardzo przykr prawd o pewnej cz窷ci Polak闚: je郵i co nie jest moje, to mog to bezkarnie zniszczy, a je郵i co jest publiczne, to jest niczyje, wi璚 nie moje. I k馧ko si zamyka. Ten typ cz這wieka nie dba o estetyk swego otoczenia. Mamy tak ma這 pi瘯nych i warto軼iowych miejsc, a niszczymy nawet t odrobin, kt鏎a otacza nasze domy. G逝pek i t瘼y prostaczek zawsze b璠zie chcia r闚na 鈍iat w d馧, do swego poziomu. To bardzo niski poziom mentalno軼i.
Imponuj帷ych rozmiar闚 s這necznik na rynku we W這dawieWierzymy jednak, 瞠 nadal b璠 powstawa造 nowe zegary s這neczne, a konserwatorzy b璠 odnawia te starsze i zabytkowe. Dzi瘯i temu ka盥y – czy to cudzoziemiec, czy miejscowy – b璠zie m鏬 docenia kunszt i niezwyk陰 wiedz zar闚no naszych przodk闚, jak i wsp馧czesnych mistrz闚 gnomoniki oraz innych dziedzin sztuki i nauki. Nawet w najbardziej bezmy郵nej g這wie jest w stanie co zaiskrzy i do cz這wieka mo瞠 wreszcie dotrze refleksja o skutkach jego krety雟kich wybryk闚. Je郵i nie, to na zawsze zostanie debilem 篡j帷ym w 鄉ietniku pomazanym na 軼ianach bzdurnymi napisami. Zawsze 豉twiej upodli to co pi瘯ne, ni samemu stworzy co warto軼iowego.
© 2011 by GNOMONIKA.pl
Autor: Darek Oczki
liczba wizyt: 2549 | ocena: 4,60 (g這s闚: 5) | komentarze: 1
Galeria
1
Seria: S這necznikowa turystyka
Komentarze z Forum
28.09.2011 09:53
Zegarynka
Witam,
Chcia豉m tylko jeszcze doda, 瞠 te wszystkie bezmy郵nie popsute i zniszczone zegary odbieraj nam po這w rado軼i z ich odszukiwania. A tak naprawd to nie same zegary ale g逝pi ludzie, kt鏎zy je oszpecaj i pozbawiaj mo磧iwo軼i dzia豉nia.... To takie moje prywatne smutne odczucie
pozdrawiam,
Chcesz skomentowa ten artyku b康 do陰czy do trwaj帷ej dyskusji?
Wejd na Forum i podziel si z nami swoimi przemy郵eniami i wra瞠niami.